Að heimsfaraldri loknum

Í einhverjum skilningi erum við að upplifa heimsendi. Við munum ekki öll deyja (nema Bubbi) en heimurinn verður öðruvísi. Kannski ekki endilega að öllu leyti verri – en öðruvísi.

Vinnumarkaðurinn

Eigendur fyrirtækja munu hafa áttað sig á þvi að í mörgum tilvikum er hagkvæmt að leyfa þeim sem það geta að vinna heima. Vonandi verður minna um að starfsfólk sé sent með flugi þvers og kruss um heiminn vegna funda sem vel má halda á netinu.

Margir sem misstu vinnuna í krúnufárinu verða farnir að sinna störfum sem farandverkamenn og innflytjendur sinntu áður. Nóg verkefni verða fyrir lögmenn sem taka að sér að skipta þrotabúum. Heilbrigðisstarfsfólki verður jaskað út sem aldrei fyrr. Útfararstofur sem blómstruðu í plágunni munu finna fyrir samdrætti.

Heilbrigðis- og velferðarmál

Flest vestræn ríki verða mun betur sett af öndunarvélum en áður. Hvort verður nóg af starfsfólki sem kann á þær er erfiðara að spá um.

Mörg pláss munu losna á hjúkrunarheimilum og slatti af þjónustuíbúðum fyrir aldraða líka.

Sálfræðingar fá nóg að gera við að sinna fólki sem kvaddi deyjandi ástvini á skype og fékk ekki að faðmast við útförina. Á Ítalíu, Spáni og hugsanlega fleiri Evrópuríkjum mun fjöldi heilbrigðisstarfsmanna glíma við alvöru áfallastreituröskun, eftir að hafa verið settir í þá óbærilegu aðstöðu að þurfa að synja sjúklingum um þjónustu af því að þeir voru orðnir 65 ára eða með einhvern sjúkdóm sem setti þá í ruslflokk.

Á móti kemur að heilbrigðiskerfið mun ekki hafa tök á að sinna dekursamfélagi sem lítur á minniháttar frávik sem sjúkleika og þar með neyðumst við til að draga úr greiningaræðinu. Þeir sem eru dálítið utan við sig verða að fá sér fílófax því það verður vesen að fá rítalínhæfa greiningu. Við munum aftur gera greinarmun á alvöru þunglyndissjúklingum og þeim sem nota fýluköst sem stjórntæki. Kannski munu þeir ósvífnustu þora að segja „hættu þessu væli stelpa“ þegar einhver dramatíkin heldur að uppnám vegna móðgandi framkomu eða kynferðislegrar ágengni eigi eitthvað skylt við áfallastreituröskun.

Samfélagsleg áhrif

Margir sem hafa lítið leitt hugann að mikilvægi góðs heilbrigðiskerfis munu grenja aðeins minna yfir skattheimtu. Ekki lengi samt, svona eitt til tvö ár kannski. Í nokkra mánuði mun almenningur meta að verðleikum það fólk sem lagði sig í lífshættu á tímum krúnuveikinnar, til að bjarga mannslífum, fæða okkur, gæta barna, annast aldraða og sjúka, þrífa undan okkur skítinn, losa okkur við sorp o.s.frv. En þessi störf verða ekki metin til hærri launa – enda má láglaunafólk bara vera þakklátt fyrir að fá hrós frá ráðamönnum.

Einhverjir þeirra sem hafa talað um fangavist sem frí á lúxushóteli munu snúa talinu að öðru eftir að hafa sjálfir prófað skammvinna sóttkví við raunverulegar lúxusaðstæður heima hjá sér.

Í nokkra mánuði munum við hegða matarinnkaupum á annan hátt en við vorum áður vön, skipuleggja innkaup betur og kaupa allt á einum stað þegar það er hægt. Margir munu nýta sér heimsendingarþjónustu sem gerðu það ekki fyrr en heimsfaraldur brast á.

Pólitískar afleiðingar

Bandaríkin verða í einhverri nýrri tegund af djúpum skít. Geðheilsu minnar vegna ætla ég ekki að reyna að spá nánar fyrir um það ástand.

Flóttamönnum í Evrópu mun fækka verulega á meðan plágan geysar þar, því þegar veiran fer að dreifa sér á ljóshraða í yfirfullum flóttamannabúðum verður fólki haldið þar inni. Við munum samt ekki kalla þær útrýmingarbúðir. Þegar það versta er afstaðið á Vesturlöndum verður kórónuvikindið farið að herja fyrir alvöru á Mið-Austurlönd og Afríku og þá getum við reiknað með nýrri bylgju flóttamanna. Hungurdauði meðal farandverkafólks frá fátækum ríkjum á tímum kórónunnar mun hafa í för með sér skort á vinnuafli svo vonandi fá einhverjir þessara nýju flóttamanna atvinnuleyfi.

Á meðan plágan gengur yfir munu fasísk öfl nýta sér ástandið og í kjölfarið verða uppreisnir og borgarastyrjaldir víða um heim. Þeir sem þessa dagana segja „dómsdagsspámönnum“ og anarkistum að halda kjafti munu halda kjafti. Anarkistar munu henda lambhúshettum og klútum og bera sóttvarnargrímur á mótmælafundum því þegar þessu linnir munu grímuframleiðendur fara á hausinn og miklar birgðir af grímum lenda í ruslagámum.

Mannréttindasamtök munu fordæma „sænsku leiðina“ sem þá viðurstyggð sem hún er og á vettvangi Sameinuðu þjóðanna verða gerðir samningar sem eiga að girða fyrir að þessi tegund þjóðarmorðs verði umborin.

Á Íslandi mun fátt breytast. Ferðaþjónustan verður að vísu í rúst en við munum fljótt hefja nýtt gullgrafaraæði og gæta þess vel að setja öll eggin í sömu körfuna. Allt mun reddast og ályktunin sem við drögum af því verður sú að þegar endurreisn samfélags eftir heimsfaraldur er annars vegar sé Ísland best í heimi.