{"id":2562,"date":"2020-08-07T21:22:22","date_gmt":"2020-08-07T21:22:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.norn.is\/eva\/?p=2562"},"modified":"2020-09-14T07:07:14","modified_gmt":"2020-09-14T07:07:14","slug":"sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/","title":{"rendered":"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00deegar \u00feetta er skrifa\u00f0 eru \u00fer\u00edr m\u00e1nu\u00f0ir s\u00ed\u00f0an Al\u00fej\u00f3\u00f0aheilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnunin l\u00fdsti \u00fev\u00ed yfir a\u00f0 heimsfaraldur k\u00f3r\u00f3nuveiki v\u00e6ri brostinn \u00e1. \u00de\u00e1 \u00feegar voru \u00e1 kreiki sams\u00e6riskenningar um e\u00f0li og tilur\u00f0 veirunnar sem fengu byr undir b\u00e1\u00f0a v\u00e6ngi \u00feegar millj\u00f3nir f\u00f3ru a\u00f0 \u00f3ttast um l\u00edf sitt og frelsi. F\u00f3lk af as\u00edsku bergi var\u00f0 fyrir a\u00f0kasti vegna kenninga um a\u00f0 \u00fatbrei\u00f0sla veirunnar v\u00e6ri \u00fe\u00e1ttur \u00ed meintri heimsvaldastefnu K\u00ednverja. \u00c1 nokkrum st\u00f6\u00f0um voru framin skemmdarverk \u00e1 fars\u00edmam\u00f6strum eftir a\u00f0 hugmyndir um tengsl milli k\u00f3r\u00f3nuveirunnar og fars\u00edmaneta komust \u00ed h\u00e1m\u00e6li.<\/p>\n\n\n\n<p>Auk sams\u00e6riskenninga fl\u00e6ddu vafas\u00f6m s\u00f3ttvarna- og l\u00e6kningar\u00e1\u00f0 yfir interneti\u00f0. Svindlarar n\u00fdttu s\u00e9r \u00f3ttann og \u00f3vissuna til a\u00f0 marka\u00f0ssetja sn\u00e1kaol\u00edu og einhver h\u00e9lt \u00fev\u00ed fram a\u00f0 h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 drepa veiruna me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 innbyr\u00f0a kl\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hugmyndir af \u00feessu tagi voru snarlega lei\u00f0r\u00e9ttar. Al\u00fej\u00f3\u00f0aheilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnunin br\u00e1st vi\u00f0, heilbrig\u00f0isyfirv\u00f6ld v\u00ed\u00f0a um heim sendu \u00fat uppl\u00fdsingar um heg\u00f0un veirunnar og v\u00f6ru\u00f0u vi\u00f0 ska\u00f0legum h\u00fasr\u00e1\u00f0um. Um allan hinn vestr\u00e6na heim l\u00f6g\u00f0u fj\u00f6lmi\u00f0lar sig fram um a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta rangf\u00e6rslur. Vins\u00e6lir \u00fe\u00e1ttastj\u00f3rnendur fj\u00f6llu\u00f0u s\u00e9rstaklega um falsfr\u00e9ttir me\u00f0 \u00e1herslu \u00e1 kl\u00f3rdrykkjukenninguna, listamenn, stj\u00f3rnm\u00e1lamenn og anna\u00f0 \u00e1hrifaf\u00f3lk tala\u00f0i gegn skottul\u00e6kningum og almenningur t\u00edsti undir myllumerkinu #DontDrinkBleach.<\/p>\n\n\n\n<p>Vitaskuld f\u00f3ru sams\u00e6riskenningasmi\u00f0ir eftir sem \u00e1\u00f0ur hamf\u00f6rum \u00e1 samf\u00e9lagmi\u00f0lum yfir meintum launr\u00e1\u00f0um stj\u00f3rnvalda og al\u00fej\u00f3\u00f0astofnana, einhverjir gripu til vafasamra sj\u00e1lfsl\u00e6kninga og a\u00f0rir s\u00f6g\u00f0u veiruna upplogna og neitu\u00f0u a\u00f0 gr\u00edpa til var\u00fa\u00f0arr\u00e1\u00f0stafana. En \u00fear var ekki skorti \u00e1 r\u00e9ttum uppl\u00fdsingum um a\u00f0 kenna, \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur alltaf til f\u00f3lk sem tr\u00fair \u00fev\u00ed fjarst\u00e6\u00f0ukenndasta sem er \u00ed bo\u00f0i hverju sinni.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1 \u00cdslandi sinntu yfirv\u00f6ld uppl\u00fdsingaskyldu sinni hreint pr\u00fd\u00f0ilega. Vefurinn covid.is var uppf\u00e6r\u00f0ur n\u00e1nast jafnhra\u00f0an og t\u00f6lur b\u00e1rust og \u00e1 daglegum uppl\u00fdsingafundum var fari\u00f0 yfir \u00fea\u00f0 helsta sem vita\u00f0 var um \u00fer\u00f3un faraldursins. Um lei\u00f0 gafst t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta misskilning og rangf\u00e6rslur.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Forr\u00e6\u00f0ishyggja og fj\u00f6lmi\u00f0lafrelsi<\/h2>\n\n\n\n<p>Ein birtingarmynd frj\u00e1ls uppl\u00fdsingasamf\u00e9lags er \u00fea\u00f0 sj\u00e1lfsprottna samf\u00e9lags\u00e1tak sem vi\u00f0 sj\u00e1um \u00ed vi\u00f0leitni yfirvalda, fj\u00f6lmi\u00f0la, heilbrig\u00f0isstarfsf\u00f3lks, \u00e1hrifaf\u00f3lks og almennings til a\u00f0 sporna gegn r\u00f6ngum og ska\u00f0legum skilabo\u00f0um um k\u00f3r\u00f3nuveiruna. Frelsi\u00f0 til a\u00f0 dreifa vafas\u00f6mum hugmyndum kemur ekki \u00ed veg fyrir a\u00f0 falsfr\u00e9ttir s\u00e9u lei\u00f0r\u00e9ttar. \u00c9g hef ekki s\u00e9\u00f0 g\u00f6gn um \u00fatbrei\u00f0slu falsfr\u00e9tta en l\u00edklega hefur hvatning til kl\u00f3rneyslu n\u00e1\u00f0 til mun f\u00e6rri Evr\u00f3pu- og Bandar\u00edkjamanna en \u00feeirra sem fyrst fr\u00e9ttu af \u00fev\u00ed r\u00e1\u00f0i \u00feegar \u00feeir s\u00e1u vi\u00f0varanir. Traust \u00e1 frj\u00e1lsu uppl\u00fdsingafl\u00e6\u00f0i er \u00fe\u00f3 ekki sj\u00e1lfgefi\u00f0 og s\u00fa hugmynd a\u00f0 yfirv\u00f6ld \u00feurfi a\u00f0 hafa vit fyrir borgurunum lifir g\u00f3\u00f0u l\u00edfi vi\u00f0 hli\u00f0 sams\u00e6riskenninga og h\u00e6ttulegra heilsur\u00e1\u00f0a.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00ed\u00f0ari hluta apr\u00edlm\u00e1na\u00f0ar skipa\u00f0i \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0 vinnuh\u00f3p sem \u00e6tla\u00f0 er a\u00f0 \u201ekortleggja birtingarmyndir og umfang uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0u \u00ed tengslum vi\u00f0 COVID-19 h\u00e9r \u00e1 landi og gera till\u00f6gur um a\u00f0ger\u00f0ir til \u00feess a\u00f0 sporna gegn henni.\u201c<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a> Hvers vegna talin var \u00fe\u00f6rf \u00e1 kortlagningu falsfr\u00e9tta og misskilnings um veiruna \u00e1 \u00cdslandi? Voru mikil br\u00f6g\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk gripi til h\u00e6ttulegra r\u00e1\u00f0a? F\u00f3r \u00e6stur m\u00fagur um g\u00f6tur \u00ed \u00feeim tilgangi a\u00f0 ey\u00f0ileggja fars\u00edmam\u00f6stur? Bar einhver eld a\u00f0 K\u00ednverska sendir\u00e1\u00f0inu? Nei, ekkert af \u00feessu ger\u00f0ist. Okkur ste\u00f0ja\u00f0i engin \u00f3venjuleg h\u00e6tta af falsfr\u00e9ttum, st\u00f3ra vandam\u00e1li\u00f0 var hversu l\u00edti\u00f0 var vita\u00f0 me\u00f0 vissu um veiruna og veikindin sem h\u00fan veldur.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00f0alhvatinn a\u00f0 baki framtaki \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0s vir\u00f0ist vera s\u00e1 a\u00f0 \u00ed n\u00e1grannar\u00edkjunum var veri\u00f0 a\u00f0 rannsaka \u00fatbrei\u00f0slu rangra uppl\u00fdsinga og \u00e1hrif \u00feeirra og r\u00e9tt \u00fe\u00f3tti a\u00f0 \u00cdsland t\u00e6ki \u00fe\u00e1tt \u00ed Evr\u00f3pusamstarfi \u00fear a\u00f0 l\u00fatandi. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00feeirra kannana sem \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0 l\u00edtur til koma ekki \u00e1 \u00f3vart.<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a> Almenningur ver\u00f0ur a\u00f0 jafna\u00f0i heilmiki\u00f0 var vi\u00f0 \u00f3\u00e1rei\u00f0anlegar uppl\u00fdsingar en flestir treysta best opinberum uppl\u00fdsingaveitum stj\u00f3rnvalda og meginstraums-fj\u00f6lmi\u00f0lum. Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 met\u00e1horf \u00cdslendinga \u00e1 bla\u00f0amannafundi Almannavarna og t\u00ed\u00f0ar deilingar hinnar opinberu Covid-19 s\u00ed\u00f0u \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum k\u00e6mi verulega \u00e1 \u00f3vart ef ni\u00f0ursta\u00f0an \u00e1 \u00cdslandi yr\u00f0i s\u00fa a\u00f0 \u00e1hrif falsfr\u00e9tta s\u00e9u st\u00f3rt vandam\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vafasamar hugmyndir um falsfr\u00e9ttir<\/h2>\n\n\n\n<p>V\u00edsindaranns\u00f3knir \u00fearfnast ekki r\u00e9ttl\u00e6tingar. Sj\u00e1lfsagt er a\u00f0 menn rannsaki hva\u00f0 eina sem vekur \u00e1huga, hvort sem ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur eru fyrirsj\u00e1anlegar e\u00f0ur ei. En \u00feegar ranns\u00f3knir eru unnar undir merkjum \u00fej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggis, er \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 spyrja um tilefni, tilgang og hver skuli meta hva\u00f0 teljist til uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0u og hva\u00f0 ekki.<\/p>\n\n\n\n<p>Stundum er \u00fea\u00f0 auglj\u00f3st. \u00dea\u00f0 er \u00f3umdeilt me\u00f0al v\u00edsindamanna a\u00f0 kl\u00f3rdrykkja er l\u00edfsh\u00e6ttuleg og \u00fev\u00ed er einfalt a\u00f0 koma r\u00e9ttum uppl\u00fdsingum \u00e1lei\u00f0is. En \u00feegar k\u00f3r\u00f3nuveiran er annars vegar er b\u00fdsna margt sem s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar eru ekki einhuga um og stundum eru \u00f3sk\u00fdr m\u00f6rk milli uppl\u00fdsinga sem byggja \u00e1 s\u00e9rfr\u00e6\u00f0i\u00feekkingu og p\u00f3lit\u00edskra sko\u00f0ana.<\/p>\n\n\n\n<p>Vinnuh\u00f3pur \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0s haf\u00f0i enn ekki veri\u00f0 kynntur opinberlega \u00feegar \u00e1leitnar spurningar um mat yfirvalda og eftirlitsstofnana \u00e1 falsfr\u00e9ttum t\u00f3ku a\u00f0 vakna. \u00deann 9. apr\u00edl birti R\u00edkis\u00fatvarpi\u00f0 vi\u00f0tal vi\u00f0 Elfu \u00ddr Gylfad\u00f3ttur, framkv\u00e6mdastj\u00f3ra fj\u00f6lmi\u00f0lanefndar, \u00fear sem h\u00fan tala\u00f0i um \u00ferennskonar birtingarmyndir falsfr\u00e9tta<strong>. <\/strong>H\u00fan nefndi \u00fea\u00f0 auglj\u00f3sa; sams\u00e6riskenningar og \u00f3v\u00edsindaleg heilsur\u00e1\u00f0 en einnig tala\u00f0i h\u00fan um:<\/p>\n\n\n\n<p>d\u00e6miger\u00f0ar falsfr\u00e9ttir sem hafi \u00fea\u00f0 a\u00f0 markmi\u00f0i a\u00f0 s\u00e1 fr\u00e6um [svo] efans og \u00fdta undir tortryggni b\u00e6\u00f0i gagnvart stj\u00f3rnv\u00f6ldum einstakra r\u00edkja, gagnvart heilbrig\u00f0isyfirv\u00f6ldum og til a\u00f0 grafa undan Evr\u00f3pusambandinu me\u00f0 fullyr\u00f0ingum um a\u00f0 samvinna Evr\u00f3pur\u00edkja s\u00e9 ekki a\u00f0 virka, \u00feau standi ekki saman.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e9r er eftirlitsa\u00f0ili me\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lum a\u00f0 l\u00fdsa \u00fev\u00ed yfir opinberlega a\u00f0 gagnr\u00fdni \u00e1 Evr\u00f3pusamstarfi\u00f0 s\u00e9 \u201efalsfr\u00e9tt\u201c. V\u00e6ntanlega af \u00fev\u00ed tagi sem \u00fearf a\u00f0 sporna gegn og kortleggja. H\u00fan sk\u00fdrir \u00feetta n\u00e1nar me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 miki\u00f0 hafi veri\u00f0 gert \u00far fr\u00e9ttum um a\u00f0 k\u00ednversk og r\u00fassnesk stj\u00f3rnv\u00f6ld hafi \u00fatvega\u00f0 Evr\u00f3pur\u00edkjum, \u00fe.\u00e1.m. \u00cdtal\u00edu, l\u00e6kningat\u00e6ki og heilbrig\u00f0isstarfsf\u00f3lk.<\/p>\n\n\n\n<p>Fr\u00e9ttir af skorti \u00e1 samst\u00f6\u00f0u Evr\u00f3pur\u00edkja voru ekki meira fals en svo a\u00f0&nbsp;Evr\u00f3pusambandi\u00f0 ba\u00f0 \u00cdtali innilegrar afs\u00f6kunar&nbsp;\u00e1 seinum vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um.<a href=\"#_ftn3\">[3]<\/a> \u00dea\u00f0 er l\u00edka sta\u00f0reynd a\u00f0 R\u00fassland og K\u00edna komu Evr\u00f3pur\u00edkjum til hj\u00e1lpar. F\u00e1um d\u00f6gum eftir a\u00f0 vi\u00f0tali\u00f0 var birt s\u00f3ttu \u00cdslendingar t.d. 16 tonn af l\u00e6kningab\u00fana\u00f0i til K\u00edna.<a href=\"#_ftn4\">[4]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Elfa \u00ddr er ekki a\u00f0eins forma\u00f0ur eftirlitsnefndar me\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lum. H\u00fan \u00e1 einnig s\u00e6ti \u00ed vinnuh\u00f3pi \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0s. \u00dea\u00f0 er full \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 vera vakandi fyrir frelsi fj\u00f6lmi\u00f0la \u00feegar f\u00f3lk me\u00f0 \u00feessa afst\u00f6\u00f0u til sannleikans fer me\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0laeftirlit og kortlagningu uppl\u00fdsinga.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Verkefni vinnuh\u00f3ps \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0s<\/h2>\n\n\n\n<p>Samkv\u00e6mt vef Stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0sins eru verkefni vinnuh\u00f3ps \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0s fj\u00f3r\u00fe\u00e6tt. \u00cd stuttu m\u00e1li:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>a\u00f0 standa fyrir k\u00f6nnun \u00e1 dreifingu uppl\u00fdsinga um COVID-19<\/li><li>a\u00f0 efla vitund og a\u00f0g\u00e1t almennings var\u00f0andi uppl\u00fdsingar um sj\u00fakd\u00f3minn<\/li><li>a\u00f0 sj\u00e1 til \u00feess a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar og almenningur hafi g\u00f3\u00f0an a\u00f0gang a\u00f0 \u00e1rei\u00f0anlegum uppl\u00fdsingum<\/li><li>a\u00f0 tryggja a\u00f0 \u00cdsland taki \u00fe\u00e1tt \u00ed al\u00fej\u00f3\u00f0legu samstarfi er var\u00f0ar uppl\u00fdsingar um faraldurinn.<a href=\"#_ftn5\">[5]<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u00c1 \u00feeim \u00e1tta vikum sem li\u00f0nar eru fr\u00e1 stofnun vinnuh\u00f3psins hefur eitt verkefni \u00e1 hans vegum veri\u00f0 kynnt. \u00dea\u00f0 er samstarf vi\u00f0 V\u00edsindavef H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands um safn tengla \u00e1 uppl\u00fdsingar sem l\u00fata a\u00f0 k\u00f3r\u00f3nufaraldrinum, auk birtingar greina \u00e1 V\u00edsindavefnum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 er fagna\u00f0arefni a\u00f0 V\u00edsindavefurinn skuli taka \u00fe\u00e1tt \u00ed a\u00f0 uppl\u00fdsa almenning en st\u00f6ldrum a\u00f0eins vi\u00f0 \u00e1\u00f0ur en vi\u00f0 g\u00f6ngum \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 allt saman hafi\u00f0 yfir gagnr\u00fdni.<\/p>\n\n\n\n<p>Fyrsti tengill \u00e1 s\u00ed\u00f0unni ber yfirskriftina:&nbsp;<em>Hvar er a\u00f0 finna \u00e1rei\u00f0anlegar og traustar uppl\u00fdsingar um Covid-19?<\/em><a href=\"#_ftn6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> \u00dear eru tenglar \u00e1 gagnas\u00f6fn \u00ed nokkrum flokkum. Flestir tenglarnir benda \u00e1 v\u00edsindagreinar. Erfitt er a\u00f0 sj\u00e1 hva\u00f0a uppl\u00fdsingargildi \u00fea\u00f0 hefur fyrir almenning. Flestir leikmenn eru illa l\u00e6sir \u00e1 ranns\u00f3knir \u00e1 svi\u00f0i raunv\u00edsinda. \u00dea\u00f0 eru helst gr\u00faskarar \u00e1 \u00e1kve\u00f0num svi\u00f0um sem kynna s\u00e9r raunv\u00edsindaranns\u00f3knir og \u00feeir kunna a\u00f0 leita heimilda.<\/p>\n\n\n\n<p>Sumar \u00feeirra s\u00ed\u00f0na sem hlekkja\u00f0 er \u00e1 v\u00edsa svo aftur \u00ed \u00f3grynni tengla \u00e1 allskonar efni. Heims\u00f3kn \u00e1 s\u00ed\u00f0una lei\u00f0ir notandann \u00feannig a\u00f0 tenglum \u00e1 v\u00edsindagreinar, sko\u00f0anapistla og allt \u00fear \u00e1 milli. \u00dea\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 teljast \u00e1hugavert a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0 skuli telja samstarfsf\u00f3lk sitt \u00feess umkomi\u00f0 a\u00f0 gefa \u00feessum \u00f3kj\u00f6rum af efni g\u00e6\u00f0avottor\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Sem d\u00e6mi um hversu misr\u00e1\u00f0i\u00f0 \u00fea\u00f0 er a\u00f0 r\u00edkisvaldi\u00f0 gefi \u00fat lista yfir \u00e1rei\u00f0anlegar heimildir m\u00e1 nefna a\u00f0 undir li\u00f0num&nbsp;<em>Heimspeki og si\u00f0fr\u00e6\u00f0i<\/em>&nbsp;er tengill \u00e1 \u00e1g\u00e6tan vef&nbsp;Johns Hopkins&nbsp;h\u00e1sk\u00f3lans. \u00c1 \u00feeim vef er s\u00e9rflokkur me\u00f0 fr\u00e9ttum, sem \u00e6tla m\u00e1 a\u00f0 s\u00e9u l\u00edklegri en v\u00edsindagreinar til a\u00f0 vekja \u00e1huga leikmanna. \u00cd fr\u00e9ttaflokknum eru svo hlekkir \u00e1 v\u00ed\u00f0lesna fj\u00f6lmi\u00f0la, \u00fe.\u00e1.m. hinn vins\u00e6la mi\u00f0il&nbsp;Daily Mail, sem oft hefur veri\u00f0 gagnr\u00fdndur fyrir \u00e6sifr\u00e9ttast\u00edl. \u00dea\u00f0 er varla h\u00e6gt a\u00f0 skilja \u00fea\u00f0 tilt\u00e6ki a\u00f0 v\u00edsa \u00e1 Johns Hopkins vefinn \u00f6\u00f0ruv\u00edsi en svo a\u00f0 r\u00edkisvaldi\u00f0 telji a\u00f0 allt sem \u00fear er a\u00f0 finna s\u00e9 \u00e1rei\u00f0anlegt. Mi\u00f0lar \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0&nbsp;Daily Mail&nbsp;eru \u00fear me\u00f0 komnir me\u00f0 g\u00e6\u00f0astimpil fr\u00e1 \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0i \u00cdslands.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Spurningak\u00f6nnun Fj\u00f6lmi\u00f0lanefndar<\/h2>\n\n\n\n<p>Fj\u00f6lmi\u00f0lanefnd hefur ekki l\u00e1ti\u00f0 sitt eftir liggja \u00ed bar\u00e1ttunni gegn uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0u. \u00deann 20. ma\u00ed birti nefndin spurningaleik sem \u00e1 a\u00f0 kenna almenningi helstu einkenni falsfr\u00e9tta.<a href=\"#_ftn7\">[7]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Falsfr\u00e9ttir einkennast samkv\u00e6mt \u00feessu kennslut\u00e6ki af sl\u00e1andi fyrirs\u00f6gnum, h\u00e1st\u00f6fum og upphr\u00f3punarmerkjum, \u00f3tr\u00faver\u00f0ugum fullyr\u00f0ingum, \u00f3\u00feekktum fr\u00e9ttaveitum, eftirl\u00edkingum af einkennismerkjum meginstraumsmi\u00f0la, undarlegri framsetningu og m\u00e1lfari sem gefur v\u00edsbendingu um a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ingarforrit hafi veri\u00f0 nota\u00f0 vi\u00f0 vinnslu fr\u00e9ttarinnar. Allt eru \u00feetta einkenni sem \u00e6tla m\u00e1 a\u00f0 \u00feeir \u00e1tti sig \u00e1 sem \u00e1 anna\u00f0 bor\u00f0 tr\u00faa \u00fev\u00ed a\u00f0 meginstraumsmi\u00f0lar s\u00e9u almennt \u00e1rei\u00f0anlegir. En til er f\u00f3lk sem beinl\u00ednis s\u00e6kir \u00ed vafasamar fr\u00e9ttir. \u00dea\u00f0 f\u00f3lk treystir ekki yfirv\u00f6ldum og l\u00edklegast er a\u00f0 \u00fea\u00f0 sk\u00fdri alla vi\u00f0leitni \u00feeirra til a\u00f0 hafa \u00e1hrif \u00e1 fr\u00e9ttamat almennings sem \u00fe\u00e1tt \u00ed sams\u00e6ri. Leikurinn \u00fej\u00f3nar \u00fev\u00ed ekki \u00f6\u00f0rum tilgangi en \u00feeim a\u00f0 sannf\u00e6ra \u00fe\u00e1 sem \u00feegar \u00feekkja einkenni falsfr\u00e9tta um f\u00e6rni s\u00edna \u00ed \u00fev\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 er annar st\u00f3r galli \u00e1 \u00feessum spurningaleik. Ein spurninganna er b\u00e6\u00f0i me\u00f0 \u00f3tr\u00faver\u00f0ugri fyrirs\u00f6gn og upphr\u00f3punarmerki \u2013 einkenni sem uppl\u00fdstir lesendur staldra vi\u00f0. En \u00feau einkenni eru ekki gefin upp \u00ed svarm\u00f6guleikum heldur er merki\u00f0 sem lesandinn \u00e1 h\u00e9r a\u00f0 h\u00f6ggva eftir nafn fr\u00e9ttaveitu sem hann kannist ekki vi\u00f0. \u00dear me\u00f0 hl\u00fdtur leikma\u00f0ur sem fer a\u00f0 \u00feessum r\u00e1\u00f0um a\u00f0 hafna mi\u00f0lum sem sinna s\u00e9rsvi\u00f0um sem hann er ekki heima \u00ed. \u00c9g efast t.d. um a\u00f0 \u00feorri \u00fej\u00f3\u00f0arinnar hafi heyrt um ritr\u00fdnda l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0iriti\u00f0 <em>The Lancet<\/em> \u00e1\u00f0ur en faraldurinn brast \u00e1. A\u00f0 auki er e\u00f0lileg gagn\u00e1lyktun a\u00f0 \u00fatbreiddir mi\u00f0lar s\u00e9u \u00fear me\u00f0 traustir. Varla er \u00fe\u00f3 til s\u00e1 meginstraumsmi\u00f0ill sem aldrei birtir fr\u00e9ttir sem byggja \u00e1 misskilningi, takm\u00f6rku\u00f0um uppl\u00fdsingum e\u00f0a einhli\u00f0a mati \u00e1 fl\u00f3knum e\u00f0a umdeildum m\u00e1lum. Auglj\u00f3slega ver\u00f0ur a\u00f0 sko\u00f0a \u00f6nnur einkenni \u00e1 fr\u00e9tt en mi\u00f0ilinn sem birtir hana til a\u00f0 meta tr\u00faver\u00f0ugleik hennar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00de\u00f3tt barnalegur spurningaleikur s\u00e9 \u00f3l\u00edklegur til a\u00f0 hafa veruleg \u00e1hrif er \u00fea\u00f0 \u00e1byrg\u00f0arhluti af h\u00e1lfu opinberra eftirlitsa\u00f0ila sem \u00e6tla a\u00f0 kenna f\u00f3lki a\u00f0 meta \u00e1rei\u00f0anleika fj\u00f6lmi\u00f0la a\u00f0 vanda ekki betur til verka. \u00deetta er \u00fev\u00ed mi\u00f0ur ekki \u00ed eina skipti\u00f0 sem yfirv\u00f6ld hafa bo\u00f0a\u00f0 \u00fe\u00e1 hugmynd a\u00f0 sni\u00f0ganga skuli a\u00f0ra fj\u00f6lmi\u00f0a en meginstraumsmi\u00f0la og vefi \u00e1 vegum stj\u00f3rnvalda.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"680\" height=\"350\" src=\"http:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/07\/Press-Freedom-680x350-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2565\" srcset=\"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/07\/Press-Freedom-680x350-1.jpg 680w, https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/07\/Press-Freedom-680x350-1-300x154.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 680px) 100vw, 680px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u00f3ttvarnateymi\u00f0 varar vi\u00f0 \u00f3tilgreindum fj\u00f6lmi\u00f0lum<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00c1&nbsp;uppl\u00fdsingafundi Almannavarna \u00feann 11. apr\u00edl l\u00fdsti Landl\u00e6knir yfir \u00e1hyggjum af \u00fatbrei\u00f0slu falsfr\u00e9tta. H\u00fan kva\u00f0st \u00e1n\u00e6g\u00f0 me\u00f0 \u00edslenska fj\u00f6lmi\u00f0la en r\u00e1\u00f0lag\u00f0i almenningi jafnframt a\u00f0 \u201eleita til fj\u00f6lmi\u00f0la sem \u00feegar hafa s\u00fdnt \u00ed verki a\u00f0 \u00feeir eru traustsins ver\u00f0ir\u201c.<a href=\"#_ftn8\">[8]<\/a> Ekki sag\u00f0i Landl\u00e6knir or\u00f0 um \u00fea\u00f0 hva\u00f0a mi\u00f0lar hef\u00f0u sanna\u00f0 tr\u00faver\u00f0ugleika sinn, ekki heldur hva\u00f0a m\u00e6likvar\u00f0a \u00e6tti a\u00f0 nota til a\u00f0 meta \u00fea\u00f0. Ekki blasir vi\u00f0 hva\u00f0a tilgangi h\u00e1lfkve\u00f0nar v\u00edsur af \u00feessu tagi eiga a\u00f0 \u00fej\u00f3na en athugasemdin vekur grun um a\u00f0 Landl\u00e6knir hafi tiltekna mi\u00f0la \u00ed huga.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta var fyrsta merki\u00f0 sem \u00e9g s\u00e1 um tilbur\u00f0i yfirvalda til a\u00f0 hafa \u00e1hrif \u00e1 val almennings \u00e1 fj\u00f6lmi\u00f0lum en ekki \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0asta. \u00c1 uppl\u00fdsingafundi \u00feann 26. apr\u00edl t\u00f3k V\u00ed\u00f0ir Reynisson \u00ed sama streng og r\u00e1\u00f0lag\u00f0i l\u00fd\u00f0num a\u00f0:<\/p>\n\n\n\n<p>Nota fr\u00e9ttir fr\u00e1 traustu fr\u00e9ttami\u00f0lunum sem eru ritst\u00fdr\u00f0ir og s\u00fdna okkur r\u00e9tta mynd af hlutunum, nota \u00fea\u00f0 \u00ed umr\u00e6\u00f0unni og ekki eitthva\u00f0 anna\u00f0,<a href=\"#_ftn9\">[9]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><br>Nei \u2013 \u00feetta er ekki \u00ed lagi. S\u00ed\u00f0ustu m\u00e1nu\u00f0i hefur \u00fer\u00edeyki\u00f0 V\u00ed\u00f0ir Reynisson, Alma M\u00f6ller og \u00de\u00f3r\u00f3lfur Gu\u00f0nason haft g\u00edfurleg v\u00f6ld, b\u00e6\u00f0i bein og \u00f3bein. Or\u00f0um V\u00ed\u00f0is var ekki beint gegn tiltekinni fr\u00e9tt e\u00f0a umfj\u00f6llun. Ekki heldur gegn hr\u00e6\u00f0slu\u00e1r\u00f3\u00f0ri, sams\u00e6riskenningum, fr\u00e1leitum l\u00e6kningar\u00e1\u00f0um e\u00f0a neinu \u00f6\u00f0ru sem h\u00f6nd er \u00e1 festandi, heldur gegn \u00f3tilgreindum fj\u00f6lmi\u00f0lum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1 \u00cdslandi \u00fer\u00edfst urmull vefmi\u00f0la sem h\u00f6f\u00f0a til f\u00f3lks me\u00f0 s\u00e9rst\u00f6k \u00e1hugasvi\u00f0 og h\u00f3pa sem a\u00f0hyllast tiltekna p\u00f3lit\u00edk. Flestir \u00feeirra ef ekki allir hafa birt einhverja umfj\u00f6llun sem tengist k\u00f3r\u00f3nufaraldrinum enda setti hann vikum saman mark \u00e1 daglegt l\u00edf landans. Me\u00f0 dylgjum um trausta og \u00f3trausta mi\u00f0la varpa yfirv\u00f6ld r\u00fdr\u00f0 \u00e1 alla mi\u00f0la sem h\u00f6f\u00f0a s\u00e9rstaklega til ja\u00f0arh\u00f3pa. Um lei\u00f0 gefa \u00feau til kynna a\u00f0 f\u00f3lk sem leitar fanga v\u00ed\u00f0ar en hj\u00e1 st\u00e6rstu fj\u00f6lmi\u00f0lum s\u00e9 \u00f3skynsamt og \u00e1byrg\u00f0arlaust. \u00de\u00f3tt stj\u00f3rnv\u00f6ld og nefndir \u00e1 \u00feeirra vegum hafi ekki beint spj\u00f3tum s\u00ednum a\u00f0 nafngreindum mi\u00f0lum er \u00feessi hugmynd fjandsamleg \u00fev\u00ed fj\u00f6lmi\u00f0la- og uppl\u00fdsingafrelsi sem l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 grundvallast \u00e1 og g\u00e6ti vi\u00f0 \u00fdmsar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur or\u00f0i\u00f0 \u00fev\u00ed ska\u00f0leg.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Er \u00fe\u00f6rf \u00e1 kortlagningu uppl\u00fdsinga og handlei\u00f0slu yfirvalda?<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00deremur m\u00e1nu\u00f0um eftir a\u00f0 lj\u00f3st var a\u00f0 vi\u00f0 st\u00e6\u00f0um frammi fyrir heimsfaraldri, veit \u00e9g ekki til \u00feess a\u00f0 ein einasta falsfr\u00e9tt hafi n\u00e1\u00f0 flugi \u00e1 \u00cdslandi. \u00c1 hinn b\u00f3ginn er nokku\u00f0 um a\u00f0 uppl\u00fdsingar settar fram \u00ed g\u00f3\u00f0ri tr\u00fa hafi reynst rangar. Sem d\u00e6mi m\u00e1 nefna fullyr\u00f0ingar s\u00f3ttvarnal\u00e6knis um a\u00f0 einkennalausir smiti ekki.<a href=\"#_ftn10\">[10]<\/a> Anna\u00f0 d\u00e6mi er hugmyndin um hjar\u00f0\u00f3n\u00e6mi. Blessunarlega hvarf s\u00f3ttvarnal\u00e6knir flj\u00f3tt fr\u00e1 \u00feeirri hugmynd sem hann bo\u00f0a\u00f0i \u00e1 fyrstu d\u00f6gum faraldursins a\u00f0 hjar\u00f0\u00f3n\u00e6mi myndi \u00e1 endanum r\u00e1\u00f0a ni\u00f0url\u00f6gum veirunnar, sbr. t.d. or\u00f0 hans \u00e1 uppl\u00fdsingafundi \u00feann 25. mars:<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 er algj\u00f6rlega lj\u00f3st a\u00f0 smit sem ver\u00f0ur \u00ed samf\u00e9laginu \u00fea\u00f0 mun skapa hjar\u00f0\u00f3n\u00e6mi og vi\u00f0 h\u00f6fum alltaf sagt \u00fea\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0 getum ekki komi\u00f0 \u00ed veg fyrir smit.<a href=\"#_ftn11\">[11]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fa er komi\u00f0 \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 hjar\u00f0\u00f3n\u00e6mi er hvergi a\u00f0 myndast, ekki heldur \u00e1 sv\u00e6\u00f0um \u00fear sem l\u00edtil \u00e1hersla var l\u00f6g\u00f0 \u00e1 var\u00fa\u00f0arr\u00e1\u00f0stafanir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deessar r\u00f6ngu uppl\u00fdsingar voru settar fram af yfirv\u00f6ldum sj\u00e1lfum og n\u00e1\u00f0u eyrum alls \u00feorra \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. \u00c6tli \u00fe\u00e6r s\u00e9u me\u00f0al \u00feess sem vinnuh\u00f3pur \u00dej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0s flokkar sem uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0u?<\/p>\n\n\n\n<p>Og hva\u00f0a mi\u00f0lar hafa svo s\u00fdnt \u00ed verki a\u00f0 \u00feeir s\u00e9u traustsins ver\u00f0ir? \u00deess m\u00e1 geta a\u00f0 Viljinn, sem ekki telst meginstraumsmi\u00f0ill, benti \u00e1 heimildir fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 einkennalausir geti veri\u00f0 smitberar, sama dag og \u00de\u00f3r\u00f3lfur s\u00f3ttvarnal\u00e6knir hafna\u00f0i \u00fev\u00ed.<a href=\"#_ftn12\"><sup>[12]<\/sup><\/a> Hefur Viljinn \u00fe\u00e1 sanna\u00f0 tr\u00faver\u00f0ugleik sinn?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"522\" src=\"http:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/07\/democracy.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2564\" srcset=\"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/07\/democracy.png 750w, https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/07\/democracy-300x209.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Allir meginstraumsmi\u00f0lar hafa birt rangar uppl\u00fdsingar fr\u00e1 fundum Almannavarna en einnig hafa \u00fatbreiddir mi\u00f0lar flutt fr\u00e9ttir sem byggja \u00e1 misskilningi um v\u00edsindaranns\u00f3knir. T.a.m. birti R\u00edkis\u00fatvarpi\u00f0 fr\u00e9tt \u00feann 25. ma\u00ed um lyf sem sagt var minnka l\u00edfsh\u00e6ttu af v\u00f6ldum k\u00f3r\u00f3nuveirunnar um 80%.<a href=\"#_ftn13\">[13]<\/a> S\u00fa tala byggir \u00e1 r\u00f6ngum \u00fatreikningum og hefur enn ekki veri\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tt nema a\u00f0 hluta, \u00fe\u00f3tt klausu um lagf\u00e6ringu hafi veri\u00f0 b\u00e6tt vi\u00f0 fr\u00e9ttina.<a href=\"#_ftn14\">[14]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0a meginstraumsmi\u00f0la er ekkert s\u00e9r\u00edslenskt vandam\u00e1l. \u00deann 11. j\u00fan\u00ed birti Science Norway fr\u00e9tt um a\u00f0 norski r\u00edkismi\u00f0illinn NKR hef\u00f0i birt ranga fr\u00e9tt um uppruna k\u00f3r\u00f3nuveirunnar. \u00cd fr\u00e9ttinni var &nbsp;fullyrt a\u00f0 k\u00f3r\u00f3nuveiran g\u00e6ti ekki veri\u00f0 upprunnin \u00ed n\u00e1tt\u00farunni og v\u00e6ri l\u00edklegast afsprengi v\u00edsindatilrauna. Tveir heimildamenn voru nafngreindir, annar er v\u00edsindama\u00f0ur og hinn fyrrverandi nj\u00f3snari Breska r\u00edkisins. Fr\u00e9ttin haf\u00f0i n\u00e1\u00f0 augum millj\u00f3na lesenda \u00e1\u00f0ur en h\u00fan var lei\u00f0r\u00e9tt.<a href=\"#_ftn15\">[15]<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hlutverk yfirvalda gagnvart uppl\u00fdsingafrelsi<\/h2>\n\n\n\n<p>Uppl\u00fdsinga- og tj\u00e1ningarfrelsi eru mikilv\u00e6gar undirst\u00f6\u00f0ur l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isins. Vi\u00f0 getum ekki komist hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 rangf\u00e6rslur og misskilningur n\u00e1i eyrum almennings en \u00ed frj\u00e1lsu uppl\u00fdsingasamf\u00e9lagi er vi\u00f0leitni til a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta rangar fr\u00e9ttir sj\u00e1lfsprottin. \u00dea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 sannf\u00e6ra alla sem hafa falli\u00f0 fyrir falsfr\u00e9ttum, sama hversu sk\u00fdrar sannanir liggja fyrir, en uppl\u00fdsinga- og sko\u00f0anafrelsi felur \u00ed l\u00edka \u00ed s\u00e9r r\u00e9tt til a\u00f0 leggja tr\u00fana\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00e6lu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tilraunir r\u00edkisvaldsins til a\u00f0 hafa \u00e1hrif \u00e1 fr\u00e9ttamat almennings og \u00fea\u00f0 hvar f\u00f3lk aflar s\u00e9r uppl\u00fdsinga eru \u00ed besta falli gagnslausar en \u00fea\u00f0 eru l\u00edka \u00e1kve\u00f0nar h\u00e6ttur f\u00f3lgnar \u00ed sl\u00edkum tilbur\u00f0um. \u00cd fyrsta lagi eru yfirv\u00f6ld ekki handhafar sannleikans og mat valdamikilla einstaklinga \u00e1 \u00e1rei\u00f0anleika fr\u00e9tta getur veri\u00f0 vafasamt og lita\u00f0 af p\u00f3lit\u00edskri afst\u00f6\u00f0u. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi liggur ekki alltaf fyrir hver sannleikurinn er. S\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar eru ekki alltaf samm\u00e1la og ef almenningur treystir \u00e1 einhli\u00f0a uppl\u00fdsingar getur \u00fea\u00f0 fari\u00f0 forg\u00f6r\u00f0um sem r\u00e9ttara reynist. \u00cd \u00feri\u00f0ja lagi eru hvorki uppl\u00fdsingaveitur hins opinbera n\u00e9 meginstraumsmi\u00f0lar \u00f3skeikulir. \u00dea\u00f0 er ekki \u00ed \u00fe\u00e1gu uppl\u00fdsingar og l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0is a\u00f0 stj\u00f3rnv\u00f6ld gefi \u00fat yfirl\u00fdsingar sem bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 \u00fe\u00e1 t\u00falkun.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0issamf\u00e9lag einkennist af frj\u00e1lsu fl\u00e6\u00f0i uppl\u00fdsinga og vir\u00f0ingu fyrir frelsi einstaklingsins til a\u00f0 velja og hafna. \u00dea\u00f0 sem stj\u00f3rnv\u00f6ld geta gert og eiga a\u00f0 gera \u00ed kr\u00edsu\u00e1standi \u00fear sem b\u00faast m\u00e1 vi\u00f0 uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0u er a\u00f0 tryggja a\u00f0gang a\u00f0 \u00e1rei\u00f0anlegustu uppl\u00fdsingum sem tilt\u00e6kar eru hverju sinni. \u00dear hafa \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld sta\u00f0i\u00f0 sig vel \u00fe\u00f3tt au\u00f0vita\u00f0 hafi rangar sta\u00f0h\u00e6fingar sl\u00e6\u00f0st me\u00f0. \u00dea\u00f0 sem yfirv\u00f6ld eiga ekki a\u00f0 gera er a\u00f0 hafa afskipti af fr\u00e9ttaflutningi og fr\u00e9ttamati, umfram \u00fea\u00f0 a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta auglj\u00f3sar villur sem auka h\u00e6ttu \u00e1 heilsutj\u00f3ni og h\u00f6rmungum.<\/p>\n\n\n\n<p>Kortlagning \u00e1 \u00fev\u00ed sem stj\u00f3rnv\u00f6ld telja til uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0u getur gefi\u00f0 mynd af \u00fev\u00ed hvar f\u00f3lk leitar fanga. En ef \u00fe\u00e6r uppl\u00fdsingar eiga a\u00f0 \u00fej\u00f3na l\u00fd\u00f0heilsumarkmi\u00f0um, \u00fe\u00e1 \u00fearf a\u00f0 liggja fyrir hver sannleikurinn er og hvar hann er a\u00f0 finna. Sannleiksmat nefnda \u00e1 vegum r\u00edkisins er \u00ed besta falli umdeilanlegt og \u00fev\u00ed m\u00f6gulegt a\u00f0 tilraunir til a\u00f0 hafa vit fyrir almenningi vinni beinl\u00ednis gegn \u00feeim markmi\u00f0um sem lagt var upp me\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">(Greinin birtist \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0m\u00e1lum \u00ed j\u00fan\u00ed 2020)<\/h4>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Vefur Stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0sins: \u201e<a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/efst-a-baugi\/frettir\/stok-frett\/2020\/04\/20\/Vinnuhopur-gegn-upplysingaoreidu\/\">Vinnuh\u00f3pur gegn uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0u<\/a>\u201c 20. apr\u00edl 2020<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> Me\u00f0al ranns\u00f3kna sem liti\u00f0 er til er k\u00f6nnun&nbsp;OFCOM&nbsp;\u00ed Bretlandi, sem byggir \u00e1 vikulegum m\u00e6lingum, norsk spurningak\u00f6nnun&nbsp;fr\u00e1 mars sl. og k\u00f6nnun&nbsp;Reuters Institute&nbsp;vi\u00f0 Oxford h\u00e1sk\u00f3la, \u00fear sem bornar eru saman m\u00e6lingar milli sex landa. \u00deessar uppl\u00fdsingar eru fr\u00e1 \u00de\u00f3runni J. Hafstein, sem lei\u00f0ir starf h\u00f3psins.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> Fr\u00e9ttabla\u00f0i\u00f0: \u201e<a href=\"https:\/\/www.frettabladid.is\/frettir\/evropusambandid-bidur-italiu-innilegrar-afsokunar\/\">Evr\u00f3pu\u00adsam\u00adbandi\u00f0 bi\u00f0ur \u00cdtal\u00edu \u201einni\u00adlegrar af\u00ads\u00f6kuna<\/a>r\u201c\u201c 16. apr\u00edl 2020<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> Morgunbla\u00f0i\u00f0: \u201e<a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2020\/04\/15\/saekja_16_tonn_af_laekningabunadi_til_kina\/\">S\u00e6kja 16 tonn af l\u00e6kn\u00adinga\u00adb\u00fana\u00f0i til K\u00edna\u201c<\/a> 15. apr\u00edl 2020<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> Vefur Stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0sins: \u201e<a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/verkefni\/almannaoryggi\/thjodaroryggisrad\/vinnuhopur-um-upplysingaoreidu-og-covid-19\/\">Vinnuh\u00f3pur um uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0u og COVID-19<\/a>\u201c<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> V\u00edsindavefur H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands: \u201e<a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=79337#\">Hvar er a\u00f0 finna \u00e1rei\u00f0anlegar og traustar uppl\u00fdsingar um COVID-19?<\/a>\u201c<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref7\">[7]<\/a> Vefur Fj\u00f6lmi\u00f0lanefndar: \u201eSvona \u00feekkir \u00fe\u00fa rangf\u00e6rslur og falsfr\u00e9ttir\u201c &lt;<a href=\"https:\/\/fjolmidlanefnd.is\/stoppa-hugsa-athuga\/\">https:\/\/fjolmidlanefnd.is\/stoppa-hugsa-athuga\/<\/a>&gt;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref8\">[8]<\/a> V\u00edsir: \u201e<a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/2020142738d\">Svona var 42. uppl\u00fdsingafundurinn vegna k\u00f3r\u00f3nuveirunnar<\/a>\u201c 11. apr\u00edl 2020<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref9\">[9]<\/a> R\u00edkis\u00fatvarpi\u00f0: \u201e<a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frett\/2020\/04\/26\/stingur-upp-a-samfelagssattmala-eftir-fjorda-mai\">Stingur upp \u00e1 samf\u00e9lagss\u00e1ttm\u00e1la eftir fj\u00f3r\u00f0a ma\u00ed<\/a>\u201c 26. apr\u00edl 2020<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref10\">[10]<\/a> V\u00edsir: \u201e<a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/2020200229228\">Svona var bla\u00f0amannafundurinn vegna k\u00f3r\u00f3nuveirunnar<\/a>\u201c 26. febr\u00faar 2020&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref11\">[11]<\/a> V\u00edsir: \u201e<a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/202025792d\">Svona var 25. upp\u00adl\u00fdsinga\u00adfundurinn vegna k\u00f3r\u00f3nu\u00adveirunnar<\/a>\u201c 25. mars 2020 <\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref12\">[12]<\/a> Viljinn: \u201e<a href=\"https:\/\/viljinn.is\/frettaveita\/geta-syktir-en-einkennalausir-verid-smitberar-eda-ekki\/\">Geta s\u00fdktir en einkennalausir veri\u00f0 smitberar e\u00f0a ekki?<\/a>\u201c 26. febr\u00faar 2020&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref13\">[13]<\/a> R\u00edkis\u00fatvarpi\u00f0: \u201e<a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frett\/2020\/05\/23\/lysa-notkun-a-remdesivir-vid-covid-sem-uppgotvun-arsins\">L\u00fdsa notkun \u00e1 Remdesivir vi\u00f0 COVID sem uppg\u00f6tvun \u00e1rsins<\/a>\u201c 23. ma\u00ed 2020<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref14\">[14]<\/a> Einar Steingr\u00edmsson hefur raki\u00f0 fer\u00f0alag uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0unnar a\u00f0 baki fr\u00e9tt R\u00edkis\u00fatvarpsins, sem V\u00edsir haf\u00f0i svo eftir. Einar Steingr\u00edmsson: \u201e<a href=\"https:\/\/kvennabladid.is\/2020\/05\/24\/mun-fjolmidlanefnd-vara-vid-falsfrettum-ruv-og-visis\/\">Mun Fj\u00f6lmi\u00f0lanefnd vara vi\u00f0 \u201efalsfr\u00e9ttum\u201c R\u00daV og V\u00edsis<\/a>?\u201c Kvennabla\u00f0i\u00f0, 23, ma\u00ed 2020 <\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref15\">[15]<\/a> Science Norway: \u201c<a href=\"https:\/\/sciencenorway.no\/epidemic-media-virus\/public-broadcasters-controversial-coronavirus-article-spread-disinformation-to-millions\/1697610\">Public broadcaster&#8217;s controversial coronavirus article spread disinformation to millions\u201c<\/a> 11. j\u00fan\u00ed 2020 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00feetta er skrifa\u00f0 eru \u00fer\u00edr m\u00e1nu\u00f0ir s\u00ed\u00f0an Al\u00fej\u00f3\u00f0aheilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnunin l\u00fdsti \u00fev\u00ed yfir a\u00f0 heimsfaraldur k\u00f3r\u00f3nuveiki v\u00e6ri brostinn \u00e1. \u00de\u00e1 \u00feegar voru \u00e1 kreiki sams\u00e6riskenningar um e\u00f0li og tilur\u00f0 veirunnar sem fengu byr undir b\u00e1\u00f0a v\u00e6ngi \u00feegar millj\u00f3nir f\u00f3ru a\u00f0 \u00f3ttast um l\u00edf sitt og frelsi. F\u00f3lk af as\u00edsku bergi var\u00f0 fyrir a\u00f0kasti vegna kenninga um [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":333,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[494],"tags":[497,83,442,496,84],"class_list":["post-2562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fjolmidlar","tag-falsfrettir","tag-fjolmidlafrelsi","tag-upplysingafrelsi","tag-upplysingaoreida","tag-thjodaroryggisrad","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur - Eva Hauksd\u00f3ttir<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"is_IS\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur - Eva Hauksd\u00f3ttir\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00deegar \u00feetta er skrifa\u00f0 eru \u00fer\u00edr m\u00e1nu\u00f0ir s\u00ed\u00f0an Al\u00fej\u00f3\u00f0aheilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnunin l\u00fdsti \u00fev\u00ed yfir a\u00f0 heimsfaraldur k\u00f3r\u00f3nuveiki v\u00e6ri brostinn \u00e1. \u00de\u00e1 \u00feegar voru \u00e1 kreiki sams\u00e6riskenningar um e\u00f0li og tilur\u00f0 veirunnar sem fengu byr undir b\u00e1\u00f0a v\u00e6ngi \u00feegar millj\u00f3nir f\u00f3ru a\u00f0 \u00f3ttast um l\u00edf sitt og frelsi. F\u00f3lk af as\u00edsku bergi var\u00f0 fyrir a\u00f0kasti vegna kenninga um [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Eva Hauksd\u00f3ttir\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-08-07T21:22:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-09-14T07:07:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/05\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1703\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Eva Hauksd\u00f3ttir\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Eva Hauksd\u00f3ttir\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1d9742389918a297671033a2b53d3d34\"},\"headline\":\"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur\",\"datePublished\":\"2020-08-07T21:22:22+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-14T07:07:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/\"},\"wordCount\":3817,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/36\\\/2020\\\/05\\\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"falsfr\u00e9ttir\",\"fj\u00f6lmi\u00f0lafrelsi\",\"uppl\u00fdsingafrelsi\",\"uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0a\",\"\u00fej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0\"],\"articleSection\":[\"Fj\u00f6lmi\u00f0lar\"],\"inLanguage\":\"is\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/\",\"name\":\"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur - Eva Hauksd\u00f3ttir\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/36\\\/2020\\\/05\\\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2020-08-07T21:22:22+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-14T07:07:14+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1d9742389918a297671033a2b53d3d34\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"is\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/36\\\/2020\\\/05\\\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/36\\\/2020\\\/05\\\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1703},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/2020\\\/08\\\/07\\\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/\",\"name\":\"Eva Hauksd\u00f3ttir\",\"description\":\"Evu blogg\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"is\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1d9742389918a297671033a2b53d3d34\",\"name\":\"Eva Hauksd\u00f3ttir\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3690cd9ff7436a8a5d80acdc8fcb1046fbb9e002d4b532c85080d1bcbede84ce?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3690cd9ff7436a8a5d80acdc8fcb1046fbb9e002d4b532c85080d1bcbede84ce?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3690cd9ff7436a8a5d80acdc8fcb1046fbb9e002d4b532c85080d1bcbede84ce?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Eva Hauksd\u00f3ttir\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.norn.is\\\/eva\\\/author\\\/evahauks\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur - Eva Hauksd\u00f3ttir","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/","og_locale":"is_IS","og_type":"article","og_title":"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur - Eva Hauksd\u00f3ttir","og_description":"\u00deegar \u00feetta er skrifa\u00f0 eru \u00fer\u00edr m\u00e1nu\u00f0ir s\u00ed\u00f0an Al\u00fej\u00f3\u00f0aheilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnunin l\u00fdsti \u00fev\u00ed yfir a\u00f0 heimsfaraldur k\u00f3r\u00f3nuveiki v\u00e6ri brostinn \u00e1. \u00de\u00e1 \u00feegar voru \u00e1 kreiki sams\u00e6riskenningar um e\u00f0li og tilur\u00f0 veirunnar sem fengu byr undir b\u00e1\u00f0a v\u00e6ngi \u00feegar millj\u00f3nir f\u00f3ru a\u00f0 \u00f3ttast um l\u00edf sitt og frelsi. F\u00f3lk af as\u00edsku bergi var\u00f0 fyrir a\u00f0kasti vegna kenninga um [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/","og_site_name":"Eva Hauksd\u00f3ttir","article_published_time":"2020-08-07T21:22:22+00:00","article_modified_time":"2020-09-14T07:07:14+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1703,"url":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/05\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Eva Hauksd\u00f3ttir","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":false,"Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/"},"author":{"name":"Eva Hauksd\u00f3ttir","@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/#\/schema\/person\/1d9742389918a297671033a2b53d3d34"},"headline":"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur","datePublished":"2020-08-07T21:22:22+00:00","dateModified":"2020-09-14T07:07:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/"},"wordCount":3817,"image":{"@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/05\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg","keywords":["falsfr\u00e9ttir","fj\u00f6lmi\u00f0lafrelsi","uppl\u00fdsingafrelsi","uppl\u00fdsinga\u00f3rei\u00f0a","\u00fej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisr\u00e1\u00f0"],"articleSection":["Fj\u00f6lmi\u00f0lar"],"inLanguage":"is"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/","url":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/","name":"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur - Eva Hauksd\u00f3ttir","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/05\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg","datePublished":"2020-08-07T21:22:22+00:00","dateModified":"2020-09-14T07:07:14+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/#\/schema\/person\/1d9742389918a297671033a2b53d3d34"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/#breadcrumb"},"inLanguage":"is","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/05\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2020\/05\/ritsko\u00f0un-scaled.jpg","width":2560,"height":1703},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/2020\/08\/07\/sannleiksraduneytid-falsfrettir-og-otraustar-frettaveitur\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sannleiksr\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, falsfr\u00e9ttir og \u00f3traustar fr\u00e9ttaveitur"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/#website","url":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/","name":"Eva Hauksd\u00f3ttir","description":"Evu blogg","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"is"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/#\/schema\/person\/1d9742389918a297671033a2b53d3d34","name":"Eva Hauksd\u00f3ttir","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3690cd9ff7436a8a5d80acdc8fcb1046fbb9e002d4b532c85080d1bcbede84ce?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3690cd9ff7436a8a5d80acdc8fcb1046fbb9e002d4b532c85080d1bcbede84ce?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3690cd9ff7436a8a5d80acdc8fcb1046fbb9e002d4b532c85080d1bcbede84ce?s=96&d=mm&r=g","caption":"Eva Hauksd\u00f3ttir"},"url":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/author\/evahauks\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2562"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2562\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3382,"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2562\/revisions\/3382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/media\/333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.norn.is\/eva\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}