Sápuópera

Morðsveitir Nató brytja niður pakistanska hermenn með stuðningi og blessun Íslendinga. Menn sem hafa ekkert gert á okkar hlut og sem okkur hefur aldrei staðið nein ógn af. Eigum við að rifja upp kosningaloforð VG?

Ekki mæli ég Talibum bót. Ekki er ég hrifin af þeim stjórnháttum sem Quaddafi viðhafði og ekki vildi ég lifa undir Bashar Al-Assad. Mér finnst það aumt lýðræði sem viðgengst á Vesturlöndum en þó myndi ég þúsund sinnum taka það fram yfir einræði. Satt að segja botna ég ekkert í því að nokkrum geti þótt fámennisstjórn sniðug hugmynd.

En þetta snýst ekki um mig og minn smekk. Þetta snýst um líf fólks sem hefur allt aðrar hugmyndir um hamingjuna, fólks sem hefur alls ekki beðið um neina hjálp til að koma á lýðræði og því síður um margra ára stríð og hörmungar.

Guðjón Heiðar Valgeirsson hefur tekið saman töluvert magn upplýsinga sem sýna fram á það hvernig rangfærslur og blekkingar eru notaðar til þess að réttlæta aðgerðir Bandaríkjamanna og Nató í Líbíu og Sýrlandi. Það er ekki annað að sjá en að þeir séu afskaplega fáir sem kæra sig um frelsunina. Hér er stutta útgáfan og hér er ýtarlegri umfjöllun. (Hvort er fallegra að skrifa ýtarleg eða ítarleg?) Stríðið í Afganistan hefur heldur ekki fært íbúum lýðræði og megn óánægja ríkir með það stjórnarfar sem nú er við lýði þar. Þúsundir manna falla þar árlega, meirihlutinn almennir borgarar. Margir þeirra amerísku hermanna sem hafa látið lífið í Afganistan voru í ósköp svipaðri aðstöðu og austurlenskar konur sem ferðast til Vesturlanda til að vinna við vændi, þ.e.a.s. bláfátækir, ómenntaðir og sáu herþjónustu sem leið út úr ömurlegum aðstæðum sínum. Þeir eru hinsvegar ekki álitnir fórnarlömb heldur hetjur.

Umburðarlyndi mitt gangvart aðild Íslendinga að Nató fer þverrandi. Þótt nú sitji við völd stjórnmálaflokkur sem lýsir yfir þeirri stefnu að Ísland skilu standa utan hernaðarbandalaga, hillir ekkert undir að sá draumur verði að veruleika og margra áratuga friðsamleg mótmæli hafa engu skilað, þvert á móti verða hendur okkar æ blóðugri. Það væri fjári kaldhæðnislegt ef hernaðarandstæðingar þyrftu að grípa til hernaðaraðgerða til að stöðva þennan ósóma en þar fyrir utan er ólíklegt að þeir hafi yfir að ráða neinum öflugri vopnum en skyri og sleif.

Hversu lengi ætla Íslendingar að taka þátt í þessum slátrunum? Væri ekki í alvöru talað viðeigandi að spyrja fólk álits áður en menn vaða af stað og leggja lönd þess í rúst í þeim tilgangi að bjarga því? Eða er tilgangurinn kannski einhver allt annar?

Eva | 13:38 | Varanleg slóð | Tjásur (12)    

Þá vitum við það. Ef maður hefur ekki góða ástæðu til að ætla að fólk sé frábitið kynferðisathöfnum með ókunnugu eða lítt kunnugu fólki, þá má hefja við það kynmök á meðan það er sofandi.

Nú er til fullt af fólki sem hefur ánægju af því að vakna við kynferðisleg atlot, Skáld yrkja um það hvað sé yndilegt að vakna með "heitan koss á kinn". En merkilegt nokk, það yndi er oftar en ekki tengt atlotum ákveðinnar manneskju sem hefur góða ástæðu til að ætla að svefnpurkan kæri sig um kossinn. Ég man t.d. ekki eftir neinu kvæði um það hvað sé næs að vakna með heitan koss á klofi af hálfu elskhuga vinkonu sinnar.

En semsagt, ef fólk fer að sofa án þess að taka sérstaklega fram að það sé ekki í stuði til að ríða með hverjum sem er, þá er óvarlegt að ætla annað en það vilji vakna með einhvern ókunnugan í klofinu. Á sama hátt hlýtur að mega reikna með að sofandi fólk vilji láta klippa af sér hárið, raka af sér augnbrúnirnar, gata á sér nefið, líma á sig nikótínplástra, láta stinga sýrubút upp í munninn á sér eða taka af sér nektarmyndir, ef það hefur ekki sérstaklega afþakkað slíka þjónustu fyrirfram.

Við þessu er bara eitt svar. Það þarf að framleiða náttföt með áletruninni "snertið ekki" og skikka alla sem ekki kæra sig um að átt sé við líkama þeirra í svefni til að sofa í þeim.

Eva | 12:31 | Varanleg slóð | Tjásur (1)    

Ég var að lesa SCUM, fyrst nú, hef aldrei lesið ávarpið í heild áður. Þetta umtalaða verk kom út í íslenskri þýðingu nú í sumar undir titlinum SORI.

Íslenskir rýnendur verksins hafa lýst ávarpinu sem hressu og kjaftforu, góðu mótvægi við hlutgervingu og klámiðnað. Valerie Solanas er sögð ofurtöffari og þeir sem á annað borð sjá eitthvað athugavert við skrif hennar, réttlæta þau með þeim rökum að manneskja sem hefur orðið fyrir kynferðisofbeldi hljóti að hata karla. Róttæklingar leggja áherslu á að áróðurinn beinist gegn feðraveldinu sjálfu og það sé bara gott á auðvaldið, hernaðarhyggjuna, klámvæðinguna og önnur kúgunaröfl að fá almennilega flengingu.

Semsagt, ef klámvæðingin hlutgerir konur þá er rökrétt að svara því með því að niðurlægja karla. Nauðsyn þess að brjóta niður öll kúgandi kerfi, kallar á útrýmingu þessa líffræðilega og andlega afskræmis sem kallast karlmaður, eða það er allavega svakalega hresst að segja það.

Ég sé nú reyndar ekki að konur séu alsaklausar af hernaði, framgangi kapítalisma o.s.frv. eða að þær sem komist hafa til valda hafi gert neitt róttækara til að vinna gegn slíkri pólitík en hver annar félagshyggjukarl. En gott og vel, við búum við málfrelsi og í krafti þess má gagnrýna kapítalismann með þeim rökum að það sé tilfiningaleg vanhæfni karlmanna sem geri konur að neytendum og að ástæðan fyrir því að ekki hefur tekist að vinna á öllum sjúkdómum og gera mannskepnuna ódauðlega sé sú að karlmaðurinn fái kynferðislegt kikk út úr dauðanum þar sem hann sé hvort sem er sálarlega dauður.

Mér finnst óþolandi þegar karlmenn tala niður til mín. Það kemur mjög sjaldan fyrir að ég verði fyrir beinum dónaskap af hálfu karlmanna (þeir sem á annað borð gera aumkunarverðar tilraunir til að ausa mig skít eru í yfirgnæfandi meirihluta tilvika með píku) en hún er lúmsk, helvítis karlremban og menn sem af fullkomlega góðum huga hafa gefið mér óumbeðnar ráðleggingar um það hvernig ég geti bætt ímynd mína (án þess að spyrja hvort ég sé yfirhöfuð í einhverri ímyndarkeppni) eða hvernig ég geti "náð langt" (enginn þessarra manna hefur náð lengra en svo að hann ráði við að klóra sér í rassinum hjálparlaust) gerðu sér líklega enga grein fyrir því hve djúprætt hún er, sú hugmynd að konur þurfi karlmenn til að hafa vit fyrir sér. Þeir átta sig heldur ekki á þeim viðhorfum sem búa að baki þegar talað er um konur sem prinsessur eða umræðan um það sem við segjum fer að snúast um það hvernig við lítum út. Vinur minn skildi t.d. ekki hvers vegna ég reif hár mitt og skegg hans (ég hef ekkert sjálf) þegar ég kom fram í sjónvarpi til að ræða mál sem brann á mér og hans fyrstu viðbrögð voru "þú varst fokking falleg". Nokkrum dögum fyrr hafði ég gengist upp í skjalli og hver fjandinn var eiginlega í gangi?

Og þetta er nóg. Þessi undirliggjandi, hálfmeðvitaða eða jafnvel ómeðvitaða hugmynd um að kynferði skilgreini vægi þess sem við höfum að segja, er nógu mikið vandamál til þess að við köllum það karlrembu og reynum að uppræta það. En hvað ætlum við þá að gera við hreinræktað og fullkomlega meðvitað karlhatur? Samþykkja það? Hampa því? Biðja föður minn, syni mína og bræður, vinsamlegast að skilja það að þar sem þeir beri ábyrgð á auðhyggju og ofbeldi, verði þeir bara vessgú að sætta sig við að vera líkt við hálfapa, enda sé það svo gífurlega hress og kjaftfor líking?

Ég get svosem tekið undir það að afdráttarlaus eyðilegging allra kúgunarkerfa sé frekar hress hugmynd en öll viðleitni til að horfa fram hjá karlhatrinu sem gagnrýni Solanis á feðraveldið grundvallast á, er í skársta falli sjálfsblekking. SCUM er ekki uppbyggilegt innlegg í pólitíska umræðu. Það er ekki fyndið verk og það er ekki stuðandi í þeirri merkingu að það ögri viðhorfum okkar eða í neinni annarri jákvæðri merkingu þess orðs. Eina stuðið í því er viðbjóðurinn sem grímulaus hatursáróður vekur öllu hugsandi fólki. Það sori, bókmenntaverk af sama tagi og ofbeldisklám, Nornahamarinn og Biblía hvíta mannsins. Það að hatrið beinist gegn þeim helmingi mannkynsins sem hefur meiri völd og fjárráð breytir engu þar um, flestir karlmenn hafa nefnilega andskotans engin völd og margir þeirra ekki einu sinni yfir sjálfum sér.

Boðskapur Valerie Solanas er sá að rót allrar illsku sé karlmaðurinn sjálfur, ekki menningarleg viðhorf sem hægt sé að leiðrétta, heldur sjálft kynferði hans. Mér finnst dapurlegt að anarkistar, feministar og aðrir sem segjast berjast gegn kúgunaröflum samfélagsins skuli mæla þessu bót og áhugavert væri að sjá viðbrögðin við jafn einhliða einræðu um ógeðslegt eðli og innræti kvenna. Ég efast um að sömu aðilar myndu hampa slíku listaverki.

Eva | 13:13 | Varanleg slóð | Tjásur (3)    

Vinsamlegast lesið þetta sem og önnur skrif Teits um málefni flóttamanna. Lesið einnig svar UTL sem lýsir sérstökum fögnuði yfir því að Teitur og Baldur (menn sem líkur eru á að einhver taki meira mark á en hernaðarandstæðingum og anarkistum) skuli vera farnir að gagnrýna stofnunina. Eflaust er gleði þeirra ósvikin, sennilega bara skálað í vikulokin fyrir þessari æðislegu auglýsingu.

Teitur hefur ekki enn fengið upplýsingar um afdrif íranska parsins og ef þetta væri eitthvað einstakt dæmi þá væri nú hægt að halda andlitinu með því að biðja þau afsökunar og bjóða þeim hæli. Þetta er hinsvegar bara standard meðferð á flóttafólki, það er meðhöndlað sem glæpamenn þar til það getur sannað sögu sína og takist það ekki er það látið hverfa og velunnarar þess fá aldrei neinar upplýsingar um hvað varð af því.

Í svari UTL er bent á nauðsyn þess að ræða þessi mál af "skynsemi" einmitt í beinum tengslum við þá spurningu hvort ekki væri heppilegra að vista flóttamenn á höfuðborgarsvæðinu í stað þess að halda úti flóttamannabúðum í Reykjanessbæ. Það þarf ekki sérstaka skynsemi til að sjá að það fyrirkomulag þjónar ekki hagsmunum flóttamanna. Það er hinsvegar skynsamlegt fyrir valdastofnun sem byggir á rasískum grunni og vinnur eftir þeirri hugmyndafræði að flóttamenn skuli teljast glæpamenn, sníkjudýr og vandræðafólk þar til þeim tekst að sanna sögu sína, að hafa þá staðsetta úti í rassgati þar sem auðveldara er að fylgjast með þeim og flóknara fyrir þá að láta sig hverfa.

Eva | 12:31 | Varanleg slóð | Tjásur (2)    

Um mánaðamótin ágúst-september var gífurleg þörf fyrir vændisathvarf í Reykjavík. En svo upprætti stóra systir eftirspurn eftir vændi og nú er engin þörf lengur. Allavega lítil aðsókn í afmellunarmeðferð, ætli hið rausnarlega dónakallaframlag Kópavogsdónans fari ekki bara í að kynda tómt hús?

Líklega hafa íslenskir dónakallar látið sér segjast þegar þeir föttuðu að stóra systir fygldist með þeim. Og hórunar steinhætt að hórast þegar enginn vildi lengur niðurlægja þær og pína með því að óska eftir þjónstu þeirra á einkamal.is. Sennilega bara rifið sig upp af rassgatinu og farið að vinna einhver sómasamleg störf Eða ekki.

Því miður er ekki hægt að tengja beint á stöðuuppfærslu á fb en færsla Jakobs Bjarnar Grétarrsonar hljóðar svo:

Ég heyri að einkamál púnktur is virki ekki lengur sem markaðstorg fyrir mellur. Búrkufasystur hrósa líklega sigri en hver er niðurstaðan? Verseraður vinur minn var staddur á bar um daginn þar sem vændiskona bauð honum þjónustu sína. Hann hafði ekki lent í því áður hér á landi. Þá hef ég heimildir fyrir því að vændiskonur séu nú í örvæntingu að leita eftir dólgum til að pimpa sig. Sem sagt; mellurnar hafa verið reknar út á götu og í hendurnar á melludólgum. Einhver myndi hugsanlega tala um Pyrrhosarsigur - eða, þetta snýst kannski ekki um velferð vændiskvenna þegar allt kemur til alls?

Eva | 14:37 | Varanleg slóð | Tjásur (14)    

Um daginn skrifaði Kristinn Theódórsson pistil um tilfinningarök í tengslum við vændisumræðuna og nú bætir Einar Karl Friðriksson um betur og ræðir tilfinningarök út frá nytemissjónarmiði.

"Tilfinningarök" eiga vissulega rétt á sér. Ef út í það er farið eru hugmyndir um mannhelgi og ýmsar aðrar siðferðishugmyndir ekkert annað en tilfinningarök. Ofbeldi er praktíst og það má vel færa hagsældarrök fyrir því að best sé að útrýma ákveðnum hópum, svo sem fötluðum, sjúkum og sjálfstæðismönnum. Sem betur fer telja flest okkar að þar vegi tilfinningarökin þyngra. Það er hinsvegar mikilvægt að gera sér grein fyrir forsendum tilfinningaraka, rétt eins og forsendum nytsemisraka. Er forsendan fyrir því að við banna einhverja hegðun sú að hún skaði fólk sem ekki getur borið hönd yfir höfuð sér eða er hún sú að fyrst mér finnst eitthvað ógeðslegt, þá eigi öllum öðrum að finnast það líka? Í síðara tilvikinu væri kannski réttara að tala um sjálfhverfurök.

Auðvitað truflar kynlífsþjónusta fólk meira en viðurkennd störf sem þykja ekki fín, þ.e.a.s. á meðan hún er ekki viðurkennd. Á sínum tíma truflaði það líka smáborgarann að vita af konum í karlastörfum. Útgáfa efnis þar sem gert var grín að trúmálum truflaði fólk og gerir það sumsstaðar enn. Í ríkjum múslima myndi það trufla fólk verulega ef konur tækju upp á því að krefjast þess að fá aðgang að kaffihúsum. Það að banna eitthvað á þeirri forsendu að það trufli rétthugsandi teprur, eru afleit rök. Sjálfhverfurök.

Einar Karl tekur leigubílaakstur sem dæmi um starfsemi sem hömlur eru settar á, með þeim rökum að það sé "til góðs". Þessi samlíking er ekkert sérstaklega góð þar sem engin siðferðisrök sem liggja að baki takmörkun á fjölda leigubíla í umferð, heldur hagsmunarök. Ástæðan fyrir því að menn þurfa sérstakt leyfi til að aka leigubíl er ekki sú að tilvera leigubílstjóra ýti við hneyslunargirni almennings, blygðunarsemin er hinsvegar í parxís aðal röksemdin fyrir banni við kynlífsþjónustu (það er út í hött að tala um að starfsemi sé leyfð á meðan kaup á henni eru bönnuð) þótt í orði sé verið að sporna gegn misnotkun á fólki. Ég hef áður nefnt tvískinnunginn í því að banna nektardans en fallast á að Geiri gullrass fái að halda "fórnarlömb" svo fremi sem hann sér til þess að dömurnar haldi nærbrókunum upp um sig.

Mér sýnist helst að markmið Einars Karls sé það að smætta muninn á tilfinningarökum og nytsemisrökum. Það er í sjálfu sér alger óþarfi, því þegar fólk gagnrýnir "tilfinningarök" þá á það yfirleitt ekki við að siðferðisspurningar eigi ekki rétt á sér, heldur að persónulegur smekkur manna hafi ekkert vægi í rökleiðslu. Það eru t.d. frekar veik rök hjá umhverfissinna að vilja ekki leggja svæði undir stóriðju af því að það sé að hans mati svo fallegt. Á sama hátt var það alger skandall hjá Siv Frileifsdóttur að samþykkja Kárahnjúkavirkjun út á þau tilfinningarök að hún sæi enga sérstaka fegurð á svæðinu. Hinsvegar eru það ágæt tilfinningarök að óafturkræfar breytingar á náttúrusvæði séu ekki einkamál auðvaldsins þar sem lífríkið hafi áhrif á okkur öll og komandi kynslóðir.

Auk þess má deila um það hvort takmörkun á fjölda leigubíla er "til góðs", það er allavega enginn algildur og ævarandi sannleikur. Ef á að banna eitthvað á þeirri forsendu að bannið sé "til góðs" þá þarf bæði að útskýra hvað átt er við með "til góðs" og færa rök fyrir því að bann þjóni þeim tilgangi í raun. Forræðishyggjufólk getur þannig ekki komist hjá því að færa rök fyrir máli sínu með því að dulbúa sjálfhverfurök sem nytsemisrök.

Ef út í það er farið eru rökin "viltu að barnið þitt geri það?" til þess fallin að fordæma hvaða kynferðisathöfn sem er. Vilt þú t.d. að börnin þín láti bólfélaga sína "hnefa sig" og setja á sig geirvörtuklemmur? Eða er eitthvað athugavert við spurninguna sjálfa? Finnst þér kannski bara ekkert viðeigandi að þú myndir þér skoðun á því hvað börnin þín gera á þeim sviðum tilveru sinnar sem þér er ekki boðinn aðgangur að? Ef svo er, þá byggist sú skoðun á tilfinningarökum sem eiga að mínu viti fullan rétt á sér, þeim rökum að fullorðið fólk eigi rétt á því að stjórna sínu kynlífi sjálft, án afskipta foreldra sinna, stóru systur eða annarra yfirvalda, kjörinna eða sjálfskipaðra.

Auðvitað mætti takmarka fjölda löglegra vændiskvenna við núll á þeirri forsendu að það sé til góðs að sauðmúginn komist hjá því að horfast í augu við tepruna á sér. Á sama hátt mætti banna "hnefun" og geirvörtuklemmur á þeirri forsendu að það sé til góðs að foreldrar viti að ef uppkomin börn þeirra stunda slíkar athafnir þá sé allavega hægt að dæma þau til refsingar fyrir það. En það eru sjálfhvefrurök. Vonandi hafna þeim sem flestir.

Eva | 11:13 | Varanleg slóð | Tjásur (9)    

The Guardinan birtir niðurstöður nýjustu bullrannsóknar Melissu Farley og Smugan tengir á spekina.

Ég veit ekki hvort nokkur alvöru vísindamaður er búinn að svara þessari "rannsókn" ennþá en hér má sjá viðbrögð vísindasamfélagsins við fyrri "rannsókn" Farley um svipað efni: Download file

Ég veit að þeir sem líta á feminisma og andúð á kynlífsþjónustu sem trúarbrögð kæra sig kollótta um það hvort eitthvert vit er í því sem menn fullyrða í nafni vísindanna, eina krafan er sú að það sem sagt er samræmist hinum heilögu kenningum. Þið hin sem lifið vismunalífi ættuð endilega að renna yfir þetta, þetta eru ekki nema 4 bls.

Eva | 14:09 | Varanleg slóð | Tjásur (7)    

Um daginn birti ég stuttan pistil þar sem ég dró saman aðalatriðiin í umsögn minni um þingsályktunartillögu um forvirkar rannsóknarheimildir. Ég hef nú sent hana inn til birtingar. Hér er tengill fyrir þá sem hafa áhuga:

Download file

Eva | 18:05 | Varanleg slóð | Tjásur (2)    

Einhvernveginn snerist umræðan um klámvæddu móðurástina upp í pælingar um soralegt ímyndunarafl Maríu Lilju sem stakk upp á hugsanleika þess að eldiviðardrumbarnir væru reðurtákn. Mér finnst kostulegt að fólk skuli velja að beina athyglinni að því smáatriði fremur en því sem málið snýst um, sem er einhverskonar daður við sifjaspell, leikur að hugmyndinni um fegurðarsamkeppni móður og dóttur, tilraun til að má út mörkin milli ástúðlegs sambands og erótísks, kannski fleira. Ég get alveg skilið að einhverjum leiðist klámvæðingarfóbía en ósköp er það nú dapurlegt ef má ekki ræða þessa hluti. Í dag sá ég umræður um að þessi túlkun á viðarbrumbum sem reðurtáknum gæfi dónaskapnum í manni alveg nýtt svigrúm, nú mætti jafnvel líta á swiss miss auglýsingar sem handbendi klámvæðingarinnar og jájá, það væri langt seilst að sjá eldiviðinn í swiss miss auglýsingu sem reðurtákn en kommon, þar eru heldur engar mæðgur að káfa hvor á annarri í sokkabandabeltum.

Umræddar myndir eru ekki nærfataauglýsingar nema að nafninu til. Þær eru fyrst og fremst pólitísk list (hvort sú list er vond eða góð ætla ég ekki að leggja mat á.) Það er auglýsandinn sjálfur sem vekur athygli á fjölskylduböndunum svo augljóslega snúast myndirnar um tengsl kvennanna en ekki klæðnað þeirra. Auglýsingunni er ekki ætlað að sýna "fallegt samband móður og dóttur" heldur að ögra hugmyndum okkar um það hverskonar tengsl séu viðeigandi milli náinna ættingja og í hvaða félagsskap sé “eðlilegt” að vera eingöngu í undirfatnaði. Mér finnst fullkomlega eðlilegt að fólk velti þessum myndum fyrir sér með tilliti til siðferðis og kláms. Allavega efast ég um að það sé algengt að mæður dressi sig upp í sokkabönd áður en þær láta ástúðlega að dætrum sínum enda er það víst sjaldgæfni þessa ástúðlega sambands sem á að selja.

Ég viðurkenni að mér verður dálítið flökurt við tilhugsnunina um kynferðissambönd náinna ættingja. Hvað þá innan minnar eigin fjölskyldu. Hugsunin nær því ekki einu sinni að verða meira en aðkenning að mynd heldur kippist hún til baka um leið og hún snertir bannsvæðið, líkt og fingur af heitri hellu. Bara eitthvað sem tepran í mér ræður ekki við og líklega gæti ég neytt hana til þess, þanið þolmörk hennar en ég sé ekki tilgang í því, allavega ekki eins og er.

En kynferðissambönd náinna ættingja eru samt til, hvað svo sem teprunni í mér finnst um það. Og hvað kemur mér það við? Hvað kemur löggjafanum það við? Hversvegna ætti fullorðið fólk ekki bara að haga sínum samböndum eins og því sjálfu sýnist án tillits til blóðbanda, sokkabanda eða þeirra fjötra sem úreltar samfélgasaðstæður leggja á okkur? Hvað er að því að systkini sofi saman? Eða mæðgur? Einhvernveginn segir mér svo hugur um að viðbrögðin við myndunum hefðu orðið harðari ef faðir hefði faðmað 19 ára dóttur sína á nærtötum. Ég er nokkuð viss um að einhverjir hefðu túlkað það sem normaliseringu á barnamisnotkun og já, ég get skilið að jafnvel hið frjálslyndasta fólk, jafnvel þeir sem gútera sambönd náinna ættingja, líti á það sem leik að eldi svo jafnvel þótt ég kyngi teprunni er ég engan veginn viss um að það sé í lagi að hafa alla þætti veruleikans til sýnis.

Hvað eldiviðinn varðar þá hefur honum væntanlega verið stillt upp þarna í einhverjum tilgangi. Þegar eldiviður er sýndur í swiss miss auglýsingu er samhengið augljóst og þægilegt. Kakó er heitur drykkur sem fólk fær sér þegar það kemur inn úr kuldanum. Eldiviðurinn undirstrikar það markmið að fá hita í kroppin (vá af hverju dettur mér í hug að það geti hljómað dónalega?) og skapa notalega stemningu. En hver er tilgangur eldiviðar í nærfataauglýsingu? Hvort sem reðurtákn er augljós skýring eða ekki, á spurningin fullkomlega rétt á sér.

Mér detta í hug fleiri skýringar. Kannski eiga skilaboðin að vera þau að hér sé á ferð eldfimt efni. Eða að þótt eldiviðurinn sé til staðar, logi hreint ekki eldar bara af því að kona klæðist sokkaböndum.

Eða kannski stillti stílistinn drumbunum upp og flissaði, leit sposkur á ljósmyndarann og sagði; djöfull skal ég veðja að þetta verður túlkað sem reðurtákn.

En halló gæs, það skiptir ekki öllu máli hvort eldiviðardrumbur er reðurtákn í þessu samhengi eða eitthvað annað. Þetta snýst nefnilega ekkert um reður.

Eva | 15:46 | Varanleg slóð | Tjásur (7)    

Magnús Sveinn Helgason veltir fyrir sér þeirri orðræðu og heift sem viðgengst þegar rætt er um og við feminista og ég get svosem tekið undir margt af því sem hann segir. Skítkastið gengur stundum fram af manni.

Ég er hinsvegar ekki eins undrandi á þessu og Magnús Sveinn. Aðrir hópar aðgerðasinna hafa svosem ekki farið varhluta af skítkasti, allt sem víkur frá norminu kallar fram sterk viðbrögð. Feministar hafa þó sennilega orðið fyrir snarpari persónuárásum en nokkur annar hópur hugsjónafólks. Það á sér skýringar, ekki réttlætingar en skýringar samt.

Ég held að skýringarnar á þessari heift í garð feminista séu annarsvegar þær að í samfélagi ríkir alltaf tilhneiging "minna þroskaðra manna" til þess að taka því að ákveðnir hópar eða einstaklingar sæti gagnrýni, sem formlegu leyfi til þess að leggja þá í einelti. Það er "seif" að vera á móti þeim sem meirihlutinn hnussar yfir. Hinsvegar sú að feministar hafa látið alveg sérdeilis heimskulega og ljóta hluti frá sér fara og eiga það til að beita sálfræðihernaði fremur en rökum. Það er í sjálfu sér ekkert undarlegt þótt skrif sem bera keim af fordómum og fórnarlambshugsun kalli fram andúð og reiði.

Magnús Sveinn segir: Svo er líka áhugavert að spyrja sig: Eru femínistar verri en annað hugsjónafólk? Eða femínískir aktívistar verri en aðrir aktívistar?

Svarið er nei. Feministar eru ekkert verri en annað fólk og kannski bara ögn skárri á sumum sviðum. EN fólk sem ásakar þá sem eru ekki sammála því í einu og öllu um kynferðislega brenglun og illmennsku þarf ekki að undrast þótt því sé sagt að halda kjafti. Þeir sem gera engan sérstakan greinarmun á karlmanni og nauðgara geta reiknað með að vera álitnir karlhatarar og aktivistahópur sem tekur sér heiti sem vísar í fasisma og gervi sem vísar í ku klux klan, gengst upp í yfirvaldssinnuðum aktivisma og móðgast svo alveg ægilega yfir því að vera kenndur við fasisma, ætti kannski að leita orsakanna hjá sjálfum sér.

Við skulum líka hafa í huga að upphaflega var "feminazi" notað um þá sem aðhylltust frjálsar fóstureyðingar, af fólki sem leit á fóstureyðingar sem manndráp. Það hefur líklega verið andúð á þeim verknaði fremur en persóulegt hatur sem kallaði fram þessa nafngift. Það var í sjálfu sér ekkert ómálefnalegt við það þótt þeir sem líta á fóstur sem manneskjur sjái baráttu fyrir frelsi kvenna til að láta eyða eins mörgum fóstrum og þeim sýnist, sem hliðstæðu helfararinnar, en í dag er vísunin gleymd og það þykir hentugt og kúl að nota orð sem stinga, fremur en að sérstök hugsun búi að baki.

Svörin við skrifum feminista einkennast af nöldri, háði og persónulegu skítkasti. Það er stundum vandgreint á milli gagnrýni og hatursáróður og það er ósköp dapurlegt. En að reyna að sporna gegn skítaþeytingi með því að biðja þá sem setja fram réttmæta og rökstudda gagnrýni, (gagnrýni sem feministar kjósa fremur að væla yfir en að taka til athugunar), virðingarfyllst að halda skoðunum sínum út af fyrir sig, svona til að espa ekki skrílinn, það er hmprmphh... verulega vond hugmynd.

Eva | 14:41 | Varanleg slóð | Tjásur (26)    

Ég hef verið beðin um að gefa umsögn um þingsályktunartillögu um að unnið skuli frumvarp til laga um forvirkar rannsóknarheimilidir.

Með forvirkum rannsóknarheimildum er átt við að lögreglunni verði heimilað að safna upplýsingum um grunsamlegt fólk og rannsaka glæpi sem ekki hafa verið framdir en eru hugsanlega í bígerð. Sennilega kemur það fáum sem kannast við mig á óvart að ég lýsi mig alfarið andvíga öllum hugmyndum um forvirkar rannsóknarheimildir eða aðrar heimildir til innrásar í einkalíf borgaranna.

Ég hef leitað til vina og vandamanna og fengið ýmsar góðar ábendingar, bæði um rök sem skipta máli og lesefni og kann ég þeim öllum bestu þakkir fyrir. Ég hef nú skrifað 15 bls. greinargerð og ætla ekki að birta hana alla hér og nú en í örstuttu máli eru helstu niðurstöður mínar þessar:

-Í þingsályktunartillögunni eru engin dæmi nefnd til stuðnings þeirri kenningu að skipulögð glæpastarfsemi sé nýr veruleiki á Íslandi eða að á afbrotum hafi orðið einhverjar þær breytingar sem geri það að verkum að venjuleg sakamálarannsókn dugi ekki lengur. Forsendurnar sjálfar eru því vafasamar.

-Áhrifamáttur forvirkra rannsóknaheimilda er í skársta falli umdeilanlegur. Dæmi um glæpi eða hryðjuverk sem yfirvöld eiga að hafa afstýrt líta helst út fyrir að vera úr lausu lofti gripin og engar vísbendingar eru um að dregið hafi úr skipulagðri glæpastarfsemi í öðrum löndum eftir að yfirvöld tryggðu sjálfum sér heimildir til njósna.

-Hingað til hefur lítið sem ekkert eftirlit verið haft með eftirgrennslan og upplýsingasöfnun og yfirmenn lögreglunnar hafa unnið gegn því að þolendum slíkra aðgerða séu tryggð réttindi. Rétt væri að koma á almennilegu eftirliti með því sem þegar viðgengst áður en menn fara að íhuga möguleikann á því að rýmka valdheimildir lögreglu.

-Valdníðsla á vegum lögreglunnar tíðkast nú þegar. Innrás í einkalíf fólks og jafnvel gróft ofbeldi af hálfu lögreglunnar er umborið og nánast útilokað að fá upplýsingar um misnotkun valdheimilda. Það væri því fráleitt að ætla að njósnaheimildir yrðu ekki misnotaðar.

-Reynsla annarra þjóða sýnir að forvirkar rannsóknarheimildir eru iðulega nýttar til þess að hafa mikið og stöðugt eftirlit með starfi pólitískra hreyfinga, einkum vinstri hreyfingum, en sjaldgæft að þær leiði í ljós nokkuð glæpsamlegt. Hinn duldi tilgangur þeirra er þannig að verja ríkjandi samfélagsskipan en ekki að uppræta glæpi.

-Ólöglegar persónunjósnir hafa verið stundaðar á vegum íslenskra yfirvalda og hefur þeim m.a. verið beint gegn vinstrisinnuðum stjórnmálamönnum og grasrótarhreyfingum, það er því engin ástæða til að ætla að framkvæmd slíkra valdheimilda verði önnur á Íslandi en í öðrum löndum.

Ég hvet alla sem vilja sporna gegn því að þær njósnir sem þegar viðgangast verði samþykktar sem eðlilegur hluti af starfsemi yfirvalda, til að senda inn álit sitt. Netfangið er nefndasvid@althingi.is Vilji einhver gauka að mér rökum sem eiga heima í umsögninni en mér kunna að hafa yfirsést, þá endilega sendið mér tölvupóst á eva@norn.is, fyrir kl 20 í kvöld.

Eva | 12:26 | Varanleg slóð | Tjásur (1)    

Stefán kveikti á útvarpinu. Lísa Páls á flakki, einmitt að hefja viðtal við jafnréttisfulltrúa H.Í. Stefán leit á mig sposkur á svip.
Ætli þau komist að þeirri niðurstöðu að konur séu fórnarlömb háskólans, sagði hann en ógeð mitt á fórnarlambsvæðingu kvenna hefur ekki farið fram hjá honum.

Mér fannst áhugavert að heyra viðtal við jafnréttisfulltrúa. Verksvið hans er ekki aðeins að gæta að jafnrétti kynjanna heldur á hann einnig að taka á málum ef mismunun viðgengst á grundvelli fötlunar, þjóðernis eða kynhneigðar. Ég velti því fyrir mér hvort fatlaðir stúdentar verði fyrir mismunun, hvort þeir jafnvel hreinlega gleymist. Hvað með erlenda stúdenta, er tekið tillit til þess að málumhverfið getur verið þeim fjötur um fót? Geta klæðskiptingar klætt sig eins og þeim sýnist án þess að fá óþægileg augnaráð? Og hvernig stendur á því að piltar sækja minna í háskólanám en stúlkur? Höfðar námið sjálft minna til pilta en stúlkna eða er eitthvað í hákólamenningunni eða menningu ungra karla sem skýrir þetta? Er einhver deild sem annað kynið virðist forðast? Er brottfall úr háskólanámi misjafnt eftir kynjum? Er verið að gera eitthvað til þess að laða karlmenn að háskólanámi?

Ég varð fyrir vonbrigðum. Ekkert af þessu var rætt. Dálítið komið inn á það að háskólamenningin sé lituð af því að hafa alla tíð verið menning hvítra, miðaldra karla en ekkert minnst á það hversvegna ungar konur virðast í þúsundatali tilbúnar til að taka þátt í þeirri menningu og aðlagast henni. Niðurstaða viðtalsins var þessi; fólk hefur tekið fatlaða og homma í sátt (án þess að neitt sé um það fjallað) þannig að í jafnréttisumræðu í tengslum við H.Í. er það feminsminn sem er fórnarlambið. Viðtalið við jafnréttisfulltrúa er síðast í þættinum, hefst þegar 46:34 mín eru liðnar á þáttinn.

Knúzið tekur í sama streng: Konur eru hin raunverulegu fórnarlömb karlakrísunnar. Samkvæmt þessari grein hættir "jákvæð mismunun" að vera jákvæð ef hún er körlum í hag.

Samkvæmt skilgreiningu feministafélags Íslands er feministi sá sem skilur að enn ríkir ekki jafnrétti milli kynjanna og vill gera eitthvað til að leiðrétta það. Þessi skilgreining er vond því hún getur átt við allt fólk sem hefur snefil af réttlætiskennd og er ekki í neinu samræmi við orðræðu, gervivísindi og framgöngu yfirlýstra feminista. Það væri allt eins hægt að skilgreina kristið fólk sem manneskjur sem telja að meiri kærleikur þyrfti að ríkja í heiminum og vilja gera eitthvað í því.

Ég sting upp á nýrri skilgreiningu á svokölluðum róttækum feminisna (sem í reynd er álíka róttækur og Framsóknarflokkurinn.) Tillaga mín er þessi: Feminismi er trúarhreyfing fólks sem álítur að konur séu allaf og í öllum aðstæðum fórnarlömb, sem eigi að njóta forréttinda út á það að aðrar konur hafi alla tíð og í öllum aðstæðum verið fórnarlömb. Hver sá sem ekki er sammála því er fulltrúi feðraveldisins og sennilega kynferðislega brenglaður.

Eva | 11:40 | Varanleg slóð | Tjásur (5)    

Martraðir bernsku minnar snerust um hyldýpi. Að detta fram af björgum, niður um holræsi, ofan í skurð. Í draumunum voru mamma mín og amma alltaf nálægar en þær björguðu mér ekki. Stundum ýttu þær mér fram af brúninni. Ég vaknaði hljóðandi og kaldsveitt en neitaði að tjá mig um efni martraðarinnar.

Enn í dag dreymir mig hengiflug þegar ég er undir álagi en í dag er ég ein í draumnum og yfirleitt á miklum hraða. Ég missi stjórn á bíl og hann flýgur fram af hengiflugi eða brú eða ég ríð hesti sem skyndilega hættir að láta að stjórn og veður með mig fram af bjargbrún eða ofan í gjá.

Kannski eiga þessir draumar rætur að rekja til áfalls eða reynslu sem hafði djúpstæð áhrif á mig. Allavega datt mér það í hug þegar móðir mín sagði mér frá atviki sem ég mundi ekki eftir enda líklega of lítil þegar það átti sér stað til að það sé raunhæft að ég muni eftir því.

Ég var líklega tæpra tveggja ára. Við bjuggum í kjallaraíbúð í blokk. Ömmu og mömmu hafði orðið sundurorða. Mamma tók mig í fangið, gekk upp á næstu hæð, sagðist ætla til vinkonu sinnar sem bjó þar og tilkynnti ömmu að samtalinu væri lokið. Amma sætti sig ekki við þau skilaboð og kom upp á eftir henni. Amma tók við mér. Ég var ægileg ömmustelpa og hef sennilega sóst eftir því sjálf. Ég sat á mjöðm ömmu minnar og þar sem þær stóðu þarna á stigapallinum fóru þær að hnakkrífast. Ég horfði niður í hyldýpið fyrir neðan og fór að orga. Kannski hræddist ég reiðilegar raddir þeirra, kannski var ég hrædd um að detta. Líklega hvorttveggja.

Ég mundi ekkert eftir þessu fyrr en mamma fór að tala um þetta en þá rifjaðist það upp og seinna varð minningin ljóslifandi. Ég sé fyrir mér sandblásið glerið í útidyrahurðinni, rautt teppið á stiganum, sé mömmu standa nær tröppunum með hárið greitt í tagl. Amma er í loðnu, svörtu og hvítu kápunni sinni og ég gríp litlu höndunum mínum í mjúkt gerviefnið. Annar fóturinn á mér nemur við stigahandriðið og ég horfi niður á kjallaragólfið. Það er dimmt þarna niðri.

Minningin er raunveruleg. Ég greini engan mun á henni og öðrum bernskuminningum mínum frá blokkinni í Efstalandinu. Samt stenst hún ekki.

Ef amma kom upp á eftir mömmu hefur hún sennilega staðið nær stiganum. Það þarf ekki endilega að vera, því fólk er færanlegt og ef þetta væri það eina, tryði ég sennilega minningunni. En það er fleira. Rauða teppið var á stofunni heima, ekki stigagangnum. Frá stigapallinum er útilokað að sjá útidyrnar með sandblásna glerinu. Og kápan sem amma var í, hana eignaðist hún mörgum árum síðar.

Sennilega upplifði ég hávaðarifrildi á stigapalli og tengdi það óttanum um að detta. Kannski hafði það mikil áhrif á mig. Kannski hefði ég munað það í alvöru ef ég hefði verið árinu eldri eða bara hálfu ári eldri.

En ég man það ekki. Ekki atvikið sjálft. Minningin, svo greinileg og lifandi sem hún er, er sköpuð síðar. Kannski blundar raunverulega minningin einhversstaðar djúpt í afkimum sálarinnar og kannski er annað gleymt atvik á bak við drauminn um að missa stjórn á bíl. Eða kannski á sá draumur rætur að rekja til annars atviks sem ég hef aldrei gleymt, þegar ég um þriggja ára aldurinn, tróð mér á milli framsætanna í bláa Volkswagenbílnum, greip í stýrið og ók bílnum út í skurð. Ég man að ég greip í stýrið en ég man ekki hvernig bíllinn fór út af veginum og ofan í skurð. Hinsvegar man ég vel eftir kranabílnum sem kom og dró hann upp. Man að mamma var að tala við mann og það var mjög fíngerður rigningarúði. Ég stóð við hliðina á henni og hélt í drapplitu úlpuna hennar. Það var gylltur hringur á rennilásnum á vasanum.

Kannski gæti ég rifjað upp hvernig bíllinn fór út af veginum. Kannski gæti ég líka rifjað upp það sem raunverulega gerðist á stigapallinum. Ég veit það ekki og kannski er engin leið til að meta hvenær minning er raunveruleg og hvenær ekki. Hitt veit ég að ég get rifjað upp atburði sem er útilokað að ég muni eftir, jafnvel atvik sem ég varð örugglega ekki vitni að. Þegar kranabíllinn kom var ég farin upp á spítala í skoðun. Mig rámar líka í lækninn sem þreifaði á mér og komst að þeirri niðurstöðu að ég hefði sloppið ómeidd en minningin um gula kranabílinn er þó greinilegri.

Eva | 13:18 | Varanleg slóð | Tjásur (1)    

Kona að nafni Þórlaug Ágústdóttir sakar mig um að vinna gegn baráttunni gegn þrælahaldi. Það var svosem auðvitað. Ein af baráttuaðferðum dólgafeminismans eru þessi skilaboð; "ef þú samþykkir ekki allt sem ég segi, hvort sem það er byggt á einhverjum raunveruleika eða ekki, ertu þar með að verja kúgun kvenna og grafa undan kvenréttindabaráttunni. Ef þú ert karlmaður ertu auk þess kynferðislega brenglaður og halt þú svo bara kjafti." Þetta viðhorf kom t.d. glöggt fram í svari Maríu Lilju til Davíðs Þórs nú nýverið. Enda þótt hann væri í grundvallaratriðum sammála henni, var það að eitthvað bæri í milli í viðhorfum þeirra, sönnun fyrir því að hann væri sérlegur fylgismaður vændisánauðar.

Í svipuðum dúr er svar Þórhildar á umræðuþræði á knúzinu, þar sem ég hafði með vísun í rannsóknir, hafnaði þeirri kenningu að langflestar vændiskonur eigi hræðilegar aðstæður að baki. Ég tók einnig fram að án þess að nokkur afneiti því að þrælahald viðgangist í kynlífsbransanum, séu tölur um það stórlega ýktar og þótt þrælahald sé einnig stundað í fjölmörgum öðrum starfsgreinum fái aðeins kynlífsánauð einhverja athygli. Þetta er svarið sem ég fékk:

"Eva Hauksdottir, þetta er beinlínis rangt hjá þér, þrælasala í það heila fær sáralitla athygli en child-soldiers, námuverkamenn og kynlífsþrælar hafa allir fengið of LITLA athygli. Eitthvað finnst mér þú afvegaleidd í baráttunni gegn óréttlæti heimsins ef þú sérð ekki bara ástæðu til að gera ekkert, heldur beinlínis vinna á móti því að vekja athygli á vandamálinu sem kynlífsþrælasala er. Öll þrælasala er viðbjóðsleg, furðulegt að þú sjáir ástæðu til að gera upp á milli þræla á þennan hátt. Sjaldan sem maður sér einhvern svo keikan við að verja viðbjóðinn og hafðu skömm fyrir."

Ég er semsagt "keik við að verja viðbjóðinn" af því að ég hef vogað mér að benda á fúksrannsóknir og þöggun þeirra kvenna sem sjá sér hag í því að stunda kynlífsþjónustu (sem eins og komið hefur fram í fyrri pistlum mínum á hreint ekki bara við um millistéttarmellur heldur einnig margar þeirra kvenna sem sjálfar segjast vera frjálsar og hafa jafnvel þurft að borga sig inn í kynlífsiðnaðinn á Vesturlöndum en eru samt sem áður skilgreindar sem fórnarlömb mansals.)

Nú hef ég ekki á bak við mig neina vísindalega úttekt á því hvaða tegundir þrælahalds fá mesta athygli. Sú tilgáta að það sé kynlífsþrælkun er sett fram eingöngu út frá þeirri umræðu sem ég verð vör við sjálf og sú upplifun er hugsanlega ekki í takt við raunveruleikann. Ég spurði þessvegna Gúggul vin minn hvaða þrælaumræðu hann hefði orðið var við og skyndikönnun (sem er engan veginn vísindaleg og eingöngu til þess fallin að gefa smá vísbendingu er þessi:

Ég hafði einnig samband við fjölmiðlavaktina og lét fletta upp nokkrum leitarorðum þar. Leitað var að öllum beygingarmyndum orðanna. Gagnagrunnurinn nær aftur til 01.03.2005 og nær yfir allar fréttir og flesta umræðurþætti í ljósavakamiðlum, prentmiðlun og netmiðlum dagblaðanna. Niðrustaðan var þessi:

Nú segir hvorki fjölmiðlavaktin né Gúggull neinn stórasannleika (frekar en þeir sem fremja kynjafræðirannsóknir) Fjöldi leitarniðurstaðna á google getur jafnvel verið breytilegur eftir ip-tölu tölvunnar, en ég tel þetta allavega vera vísbendingu um að kynlífsþrælkun (orðið mansal er nánast ekkert notað um aðrar tegundir þrælahalds) fær síst minni athygli en aðrar tegundir þrælahalds og sennilega mun meiri. Ef það er röng ályktun getur Þórhildur kannski upprætt fáfræði mína og upplýst mig um það hvaða aðferð hún notaði til að komast að þeirri niðurstöðu að kynlífsþrælkun sé svona vænrækt hneyksli. Það er annars út af fyrir sig áhugavert hvaða mál yfirvöld, vísindasamfélagið og fjölmimðlar álíta að komi okkur við. Ég væri t.d. til í að fá upplýsingar um það hversu miklum fjármunum Norðurlandaþjóðirnar hafa varið síðustu 5 árin í rannsóknir á kynlífsiðnaðinum miðað við aðar starfsgreinar þar sem ólöglegir innflytjendur starfa. Ef einhver sem les þetta getur bent á heimilidir þá þigg ég það með þökkum. Ég bíð þess svo með eftirvæntingu að heyra rökstuðning Þórlaugar fyrir því að kynlífsþrælkun fái minni athygli en aðrar greinar þrælahalds.

Það er von að Þórlaugu blöskri þegar fólk tekur að sér að "verja viðbjóðinn" en af orðum hennar mætti ætla að ég hafi varið þrælahald. Það hef ég aldrei gert. Ég hef hinsvegar varið viðbjóð á borð við kröfuna um að það sem sett er fram í nafni vísinda, sé byggt á vísindalegum aðferðum en ekki trúarbrögðum femninsta. Ég hef einnig varið sjálfsákvörðunarrétt kvenna, sem er náttúrulega alger viðbjóður í hugum þeirra sem telja sig hafa einhverskonar yfirskilvitlegt umboð til að valta yfir aðra og ákveða einhliða hvað þeim er fyrir bestu. Ég hef varið annan eins viðbjóð og mannréttindi kvenna sem er "bjargað" úr kynlífsbransanum gegn vilja sínum og sendar heim í eymdina, oft í hendur alvöru melludólga sem eiga lítið skylt við eigendur vestrænna nektardansklúbba og erótískra nuddstofa. Í Danmörku, þar sem Þórlaug er búsett, fá þessar konur 100 daga uppihald (við erum ekki að tala um upphæðir sem komast neitt nálægt laununum þeirra) áður en þeim er hent úr landi. Mótmæli gegn þessari meðferð er jú einn viðbjóðurinn sem ég er að verja.

Það er skemmtileg tilviljun að Þórlaug skuli nefna barnahermenn því svo vill til að Íslendingar hafa einmitt reynslu af því að fótumtroða mannréttindi barnahermanns, þagga niður ákall hans um hjálp og láta sig örlög hans nákvæmlega engu varða. Ætli Þórhildur viti hvað varð um Henry Turay? Ætli einhver alþingismaður viti það? Það efast ég um en bæði alþingismenn og almenningur eru hinsvegar með það á hreinu í smáatriðum hvernig Gunnar í Krossinum káfaði á mágkonum sínum. Það flokkar landinn sem sálarmorð (sjá t.d. umræðukerfið hér) en ég hef líklega verið að "verja viðbjóðinn" þegar ég sagði að það væri gróf móðgun við barnahermenn og fórnarlömb pyntinga að kalla kynferðislega áreitni af þessu tagi sálarmorð. Það með hlýt ég, samkvæmt feminiskri rökvísi að vera að hvetja menn til að káfa á mágkonum sínum eða hvað?

Nei gæskan ég hef aldrei gert lítið úr hörmungum fórnarlamba ofbeldis og þrældóms. Þeir sem gera lítið úr hörmungum eru fólkið sem framkvæmir og heldur á lofti rannsóknum sem standast enga skoðun. (Af mörgu er að taka en hugmyndin um bældar minningar er einn viðbjóðurinn sem fjöldi Íslendinga hefur sameinast um að verja.) Þeir sem jafna vægri kynferðislegri áreitni við sálarmorð, Þeir sem setja samasemmerki milli kynlífskaupa og nauðgunar. Þeir sem "bjarga" fólki úr viðunandi aðstæðum sem þykja þó ekki par fínar, til þess eins að senda það á vit fátæktar, ofbeldis og þrældóms. Þeir sem sjá engan mun á milligöngu um vændi og þrælahaldi. Þeir sem sjá engan sérstakan mun á kúgun kvenna í Íran og á Íslandi. Þeir sem halda því fram að barnavændi sé algengt á Íslandi og að það sé algengt að íslenskir karlar læsi konur sínar inni og geri þær út til kynlífsþjónustu. Þeir sem flokka allar farandhórur sem þræla og neita staðfastlega að gera minnstu tilraun til að horfa á heiminn út frá sjónarhóli þeirra sem þeir þykjast ætla að frelsa.

Þetta eru þeir sem gera lítið úr hörmunugum. Flestir þeirra kalla sig feminista.

Eva | 13:20 | Varanleg slóð | Tjásur (24)    

Mér skilst að stór meirihluti kvenna taki súkkulaði fram yfir kynlíf. Reyndar líka facebook, farsíma og ýmislegt annað en höldum okkur við súkkulaðið í bili.

...................

Það eru margar ástæður til þess að taka súkkulaði fram yfir kynlíf.

-Súkkulaði kemur ekki aftan að þér. Ef þú hefur fundið tegund sem hentar þér þá mun hún bragðast eins á morgun. Manneskjur hafa hinsvegar tilhneigingu til að vera með allskonar vesen og uppátæki fyrir utan það að útlit, líkamsþefur og fleiri þættir sem hafa áhrif á aðdráttarafl breytast eftir aðstæðum og með tímanum.

-Þú getur borðað súkkulaði nánast hvenær sem þig langar í það, jafnvel í vinnunni og á almannafæri.

-Enginn hneykslast á því þótt þú prófir nýja tegund.

-Þú getur borðað súkkulaði í hvaða félagsskap sem er, án þess að eiga á hættu að fá á þig einhvern stimpil út á það.

-Þú getur gefið og þegið súkkulaði, án þess að neinn álíti það fela í sér skuldbindingu um að gefa engum öðrum súkkulaði.

-Þótt þú gefir einhverjum súkkulaði einu sinni, ætlast hann ekki til þess að þú gerir það aftur.

-Þú særir yfirleitt ekki fólk með því að afþakka súkkulaði og ef þú lendir í einhverjum ofurviðkvæmum, geturðu alltaf gert þér upp fitukomplexa.

-Ef þú ákveður að opna konfektbúð verða viðskiptavinir þínir sennilega ekki ofsóttir.

-Þú getur borðað súkkulaði án þess að allt fari á flot (nema þú hafir mjög lítinn munn og sért að borða rosalega stóran koníakshring.)

-Konfektfylllingar bragðast í öllum tilvikum betur en sæði. (Það er góð ástæða fyrir því að smokkar með súkkulaðibragði eru söluvænni vara en súkkulaði með sæðisbragði.)

-Það er hvorki tiltakanlega hættulegt né ólöglegt að borða súkkulaði undir stýri.

-Þú þarft ekki að bíða með að borða súkkulaði þar til börnin eru sofnuð.

-Ef þú þarft að borga fyrir það þá er súkkulaðið ódýrara.

...........

Og svo þarf eitt ekki að útiloka annað.

Ég borða súkkulaði oftar en ég stunda kynlíf. Samt finnst mér kynlíf alveg ljómandi gott. Mig bara langar oftar í súkkulaði auk þess sem því fylgir minna vesen. Maður þarf t.d. ekki upplýst samþykki súkkulaðis til að læsa í það tönnunum. Einhverntíma var ég spurð hver niðurstaðan yrði ef ég þyrfti að velja á milli þess að lifa án kynlífs eða án þess að bragða súkkulaði. Ég hikaði. Fólk lifir orðið svo helvíti lengi og let's face it, það er ekki mikið um fjörugt ástalíf á elliheimlinu. Fólk gúllar hinsvegar í sig súkkulaði fram í andlátið.

Á endanum valdi ég kynlífið en það var ekki auðvelt val og stærsta ástæðan fyrir því að ég setti það ofar var sú að ég treysti mér ekki almennilega til að greina hvar það hefst og hvar það endar. Flokkast snerting sem ekki þætti viðeigandi milli náinna ættingja sem kynlíf? Dans? Augnsamband? Ég sleiki ekki konur eða karlmenn sem ég hef engan áhuga á með augunum á sama hátt og mann sem ég ætla að sofa hjá. Ef við tökum Bill Clinton á þetta er það kannski ekki svo flókið. Það að vera með kjánaprik í klofinu er út af fyrir sig ekki svo merkileg athöfn að ég gæti ekki lifað án þess og satt að segja veitist mörgum konum auðveldara að fljúga á kústskafti. Flestir hinsvegar hafna þeirri clintonsku að kokreið inni í kústaskáp flokkist ekki sem kynlíf og þótt ég geti vel lifað án þess líka þá vildi ég ekki fara á mis við ýmislegt annað sem ég fæ ekki hjá vinkonum mínum eða systkinum. En þá erum við líka að tala um allt lífið og heil mannsævi á kynlífs er ekki spennandi tilhugsun. Svona á venjulegum fimmtudegi er aftur á móti líklegra að ég myndi þiggja kakóbolla ef einhver lítt kunnugur hefði samband við mig á facebook og bæði mig um að hitta sig, annaðhvort til að ríða eða drekka heitt súkkulaði. Súkkulaði skiptir mig semsagt yfirleitt að minnsta kosti jafn miklu máli og kynlíf, meira máli ef eitthvað er. Ég yrði mjög leið ef ég fengi ofnæmi fyrir súkkulaði.

Það er samt tveir ókostir við súkkulaði. Það er fitandi í óhófi og svo er það þetta. Þrælahald semsagt. M.a.s. barnaþrælkun. Ekki fullorðið fólk sem tekur upplýsta ákvörðun um að vinna erfitt starf fyrir lág laun og má hætta hvenær sem því hentar þótt það hafi kannski ekki "raunverulegt" val þegar tillit er tekið til aðstæðna, heldur börn sem eru barin til vinnu á daginn, læst inni á næturnar og misþyrmt ef þau reyna að flýja.

Styðjum við þrælahald? Já við gerum það. Þegar við kaupum algengar neysluvörur styðjum við stundum þrælahald, langoftast ósiðlegt arðrán, stundum aðra óhæfu og yfirgang gagnvart fólki sem getur ekki borið hönd yfir höfuð sér. Við getum sniðgengið eitt og eitt fyrirtæki en ég fullyrði að það er ekki hægt að vera siðlegur neytandi í því samfélagi sem við búum í. Jafnvel þótt við værum í fullri vinnu við að skoða feril þeirra fyrirtækja sem eru á markaðnum, kæmumst við ekki hjá því að styðja eitthvað sem orkar tvímælis.

................
Atli Haukur frændi minn er 16 ára. Fyrir tveimur árum fórum við saman í matvörubúð. Við ætluðum að kaupa kókómalt en þegar hann setti Nesquick í körfuna bað ég hann að taka frekar aðra tegund. Sagði honum að ég vildi frekar að komast hjá því að versla við þetta fyrirtæki og útskýrði hversvegna. (Játa að ég kaupi einstaka sinnum Nestle vörur og reyni ekki að afneita hræsninni.) Honum fannst það mjög áhugavert og nokkrum dögum síðan bað hann mig að skrifa fyrir sig lista yfir öll vond fyrirtæki svo hann gæti sniðgengið þau. "Elskan, það er ekki hægt" sagði ég, "Það eina sem þú getur raunverulega gert er að kaupa ekkert sem þig vantar ekki nauðsynlega". Á hálfri mínútu eyðilagði ég hugsjón hans um að verða góður neytandi. Eina leiðin til þess er sú að vera búðarþjófur að atvinnu og það er eiginlega ekki framtíðarplan sem ég get mælt með.

Eins og kapítalisminn er í grunninn ágæt hugmynd, þá er nú reyndin sú að kapítalískt hagkerfi býður ekki beinlínis upp á mannúðarhyggju og hófsemi. Við verðum ekki móralskir neytendur á meðan við búum við kapítalisma. Þrælahald mun tíðkast og stóriðjufyrirtæki munu stunda landtöku, spilla vatnsbólum og hrekja fólk á vergang. Við breytum því ekki með því að kaupa ekki álpappír eða versla ekki við Nestle, ekki á meðan við neyðumst til að nota bíla (öll áfyrirtækin eru ógeð) og flestir súkkulaðiframleiðendur skipta við þrælahaldara.

Sniðganga gæti auðvitað verið gífurlega öflug baráttuaðferð EF almenn þátttaka fengist en trúið mér það er ekki að fara að gerast. Ísraelsmenn hafa sölsað undir sig öll helstu appelsínuræktarsvæði Palestínu. Palestínskt fyrirtæki gerði fyrir nokkrum árum tilraun til að framleiða appelsínusafa en var refsað með svo háum tollum að varan varð allt of dýr til að vera samkeppnishæf. Ég veit ekki hvort það fyrirtæki hangir á horriminni enn eða hvort það fór á hausinn en það var allavega allt útlit fyrir að eigendurnir gæfust upp 2009. Safinn var eingöngu fáanlegur í nokkrum smáþorpum af því að kaupmenn treystu sér ekki til að taka við vörunni og hefðu ekki getað selt hana með sanngjarnri álagningu. Hinn almenni Palestínumaður keypti frekar ísraelska safann af því að hann var a) fáanlegur og b) svo miklu, miklu ódýrari. Viðskiptavinir fyrirtækisins voru aðallega fjölskylduvinir og aktivistar sem styðja málstað Palestínumanna. Sniðganga já, góð hugmynd en kommon það er ekki einu sinni hægt að fá nema örlítið brot Palestínumanna til að sniðganga ísraelskan appelsínusafa, og það er ekki af því að fólki viti ekki hversu miklu máli það skiptir heldur af því að mannveran er nautnaseggur og sá sem vill appelsínusafa núna, mun ekki bíða í 30 ár þar til búið er að koma á réttlæti.

Og hvað á þá að gera til að uppræta barnaþrælkun kakóbaunaræktenda? Sniðganga hefur ekki skilað mjög miklu (kannski aðallega af því að fólk veit ekki hvað það ætti helst að sniðganga) og það er ólíklegt að þorri fólks hætti að eigin vali kaupa súkkulaði. Ég held hinsvegar að það gæti skilað árangri að gefa því súkkulaði sem ekki er framleitt af þrælum ákveðinn stimpil, svo neytandinn geti beint viðskiptum sínum til fyrirtækja sem ástunda ekki þrælahald. Það er allavega raunhæfari leið en að merkja allar vörur frá vondum fyrirtækjum. Semsagt hvatning til að versla við mórölsk fyrirtæki fremur en að sniðganga þau slæmu.

Þessi leið hefur verið reynd. Fair Trade vörurnar eru stundum dálítið dýrari en varla hægt að tala um okur. Hvað súkkulaðið varðar er gallinn sá að það er ekkert einfalt að finna út hvaða baunir eru tíndar af þrælum og hvaða baunir af frjálsu fólki svo enn sem komið er eru það aðallega fyrirtæki sem leggja beinlínis metnað sinn í heiðarlega viðskiptahætti sem fá þennan stimpil. Sem stendur eru þau svo fá að fyrir þeim neytendum sem ekkert hafa velt þessum málum fyrir sér lítur þetta kannski út eins og sérviska sem á lítið erindi við almenning. Þeir best upplýstu hrista aftur á móti höfuðið og spyrja hvernig eigi að vera hægt að treysta samtökum sem gefa vöruflokki frá jafn ógeðfelldu fyrirtæki og Nestle Fair Trade stimpil en Kit Kat súkkulaðið hefur fengið Fair Trade vottun. Er virkilega nóg að einhver grein fyrirtækis noti ekki þrælavörur þótt móðurfyrirtækið sjálft sé blóðsekt?

....................

Ég hef samt dálitla trú á þessari aðferð. Það þarf áreiðanlega að bæta hana og einnig að upplýsa fólk um það nákvæmlega hvað stimpillinn merkir því hann merkir ekki endilega að allt sé í glimrandi velstandi og engin ástæða til að spyrja siðferðilegra spurninga. Ég bind samt vonir við þessa aðferð því ég hef allavega enga trú á því að fólk hætti bara að kaupa súkkulaði af sjálfsdáðum og þar sem ég kaupi súkkulaði sjálf, get ég ekki einu sinni ætlast til þess. En ef ég get valið um Fair Trade súkkulaði og aðra vörur sem eru jafn góðar, kaupi ég Fair Trade vöruna, jafnvel þótt hún sé eitlitið dýrari. Ég held að þegar það verður að normi að sniðganga þau fyrirtæki sem ekki eru með stimpil af þessu tagi, muni fyrirtækin sjá sér hag í því að ráða fullorðið fólk og greiða því laun svo það geti framfleytt börnum sínum. (Það er ekki nóg að uppræta þrælahald og skilja fólk svo eftir afkomulaust.)

Ég held að við ættum að gefa þessari aðferð raunverulegt tækifæri. Hið opinbera ætti að styrkja starfsemi samtaka eins og Fair Trade. Hugsanlega niðurgreiða þær því ef verðið fer yfir meðallag þá munu fáir velja þennan kost. Það ætti að skikka allar verslanir til að taka inn Tair Trade vörur (eða vörur með sambærilegum stimplum.) Lágvöruverðsverslanir kunna að vera tregar til þess þar sem er ekki hægt að bjóða þessar vörur á fáránlega lágu verði en það er nú svo að margir þeirra sem versla í Bónus, væru samt alveg tilbúnir til að greiða dálítið hærra verð fyrir einstaka vörur ef þeir þyrftu ekki að fara í aðrar búðir til þess. Með því að gera það að metnaðarmáli fyrir fyrirtæki, gera Fair Trade vörur aðgengilegar fyrir alla og auglýsa þær og málstaðinn almennilega, myndu neytendur með tímanum fara að líta þær vörur hornauga sem ekki hafa slíkan stimpil. Þetta er eina leiðin sem ég sé fyrir mér að geti skilað árangri, svona fyrst engin stemning er fyrir almennilegri byltingu.

....................

En svo má auðvitað fara valdboðsleiðina og gera súkkulaðikaup refsiverð.

....................

Og svo þurfum við að banna fólki að kaupa kaffi.

...................

Og vefnaðarvörur.

Og múrsteina.

..................

Og flugelda...

......................
Við getum þó huggað okkur við að kynlífskaup eru nú þegar bönnuð. Þettta kúgaða fórnarlamb mansals sem af ótta við hina undirokandi fulltrúa feðraveldisins þorir ekki annað en að hegða sér eins og ýlandi dræsa, á því betri daga í vændum, ólíkt smábörnum sem þræla við að bera múrsteina og sprengja af sér útlimi við flugeldagerð.

Eva | 12:56 | Varanleg slóð | Tjásur (11)    

Það er fjandans vesen að vera manneskja. Maður þarf að standa í allskonar miserfiðum og leiðinlegum verkefnum, svo sem að uppfæra vírusvörnina og bursta tennurnar og allskonar. Mesta vesenið er þó að þurfa að umbera vesenið á öðru fólki.

Fólk er vesenistar. Punktur. Eða nei, ekki puntur, bara komma því sumir eru meiri vesenistar en aðrir. Það er t.d. meira vesen sem fylgir börnum en fullorðnum. Það þarf að gefa þessu að éta og ala þetta upp og svoleiðis. Fullorðnir eru samt ekkert stikkfrí. Það er allskonar óæðra fólk sem skapar samfélaginu vesen, svosem flóttamenn, rónar, hórur og aðrir félagslegir öryrkjar.

Frjálsar manneskjur láta náttúrulega ekki vesenið á öðru fólki hafa of mikil áhrif á líf sitt. Yfirleitt er hægt finna leið til að tækla vandann þegar menn eru með vesen. Í haust var ég t.d. viðstödd jarðarför þar sem harmi sleginn róni hafði sig í frammi og tók hvað eftir annað orðið af prestinum. Hann var náttúrulega bara borinn út með valdi. Málið dautt. Eitthvað fer það fyrir brjóstið á góðborgurum að til skuli vera konur sem halda því fram þvert á það sem aðrir vita betur, að þær vilji vinna við vera brókarlausar en það er vel hægt að losa sig við þær með því að skilgreina viðskiptavini þeirra sem glæpamenn og skikka þær til að halda uppi um sig brókunum. Flóttamenn má einnig losna við með því bara að hundsa alþjóðlega mannréttindasáttmála.

Gamalmennum fylgir líka hellings vesen sem og fötluðum og sjúkum en það góða er að það er hægt að koma því veseni að verulegu leyti yfir á fólk sem leiðist út í umönnunarstörf og er tilbúið til að láta niðurlægja sig við að sinna líkamlegum þörfum vesenista. Maður þarf að vísu helst, svona upp á reppið, að heimsækja gamlingjana og fallana ef maður er þeim blóðskyldur svo maður losnar kannski ekki alveg við vesenið en það er þó allavega skárra en að vera bundinn yfir barni en af einhverjum ástæðum er bara engin stemning fyrir munaðarleysingjahælum á Íslandi.

Af og til gerist það, þrátt fyrir stofnanavæðinguna, að fólk með vesen, stígur út fyrir rammann sem á að tryggja okkur, góða og merkilega fólkinu vesenissnautt líf. Fatlafól geta t.d. tekið upp á því að ryðjast inn á hárgreiðslustofu á spítthjólastólnum og krefjast þjónustu. Og það á sérsmíðuðum hjólastólum sem valda hárfríðkunni bakverk.

Dómharkan í fólki getur verið óskapleg. Mér skilst að fólk sé yfirsig hneykslað á því að fyrirtæki mismuni fólki á þennan hátt en við skulum bara gera okkur grein fyrir því að þetta snýst alls ekki um fötlun konunnar, heldur um hjólastólinn. Rétt eins og mismunun gagnvart hommum snýst ekki um kynhneigð þeirra heldur kynhegðun. Rétt eins og baráttan gegn vændi snýst ekki um vændiskonur heldur bara um sjálfsákvörðunarrétt þeirra. Rétt eins og mismun gegn innflytjendum snýst ekki um kynþátt þeirra heldur menningarbakgrunn. Mismunun geng fötluðum er þannig algerlega í takt við stefnu okkar gagnvart fólki með vesen.

En það er til lausn á fallaveseninu. Sama lausnin og á flóttamannaveseninu. Sama lausn og á rónaveseninu Sama lausn og á hóruveseninu. Sama lausn og á barneignaveseninu. Semsagt gamla, góða húsráðið að losa okkur bara við það fólk sem hefur vesen í för með sér.

Eva | 22:59 | Varanleg slóð | Tjásur (3)